اخباريگرى، تاريخ و عقايد - بهشتى، ابراهيم - الصفحة ٣٣٧ - فصل چهارم اختلافات و اشتراكات اخباريان و اصوليان

٢٥. اخباريان، عقيده دارند كه مجتهد اگر از طريق غيركتاب و سنّت فتوا دهد، درهرحال (چه به واقع برسد و چه نرسد)، مرتكب گناه شده است؛ زيرا چنانچه به حق برسد، بدون علم رسيده، و اگر خطا كند، افترا بر خداوند بسته است؛ امّا مجتهدان، در بعضى از موارد، علم و در بعضى ديگر، ظنّ خاص به طريق خود دارند و معتقدند كه شارع، آن را معتبر كرده است. لذا اگر به حق برسند، اجر و پاداش دارند و چنانچه نرسند معذورند.[١]

٢٦. اخباريان معتقدند كه تمام احاديث موجود در كتب اربعه و مانندآنها، صحيح‌اند و به صادر شدن آنها از اهل‌بيت عصمت (عليهم السلام) قطع داريم. لذا عمل‌كردن به اين احاديث، توقّف بر ذكر اسناد و معرفت طُرق آنها به علم رجال ندارد؛[٢] ولى مجتهدان، عقيده دارند كه استنباط حكم شرعى از اخبار، توقّف بر حجّيت خبر دارد و براى تشخيص اين كه اين روايت، اعتبار دارد بايد به علم رجال مراجعه شود تا احوال رجالى كه در سلسله‌سند اين روايتْ ذكر شد، دانسته شود و معلوم گردد كه تمام آنان مورد وثوق‌اند.[٣]

[١]. الفوائد المدنية، ص ١٥٧- ١٥٨؛ منية الممارسين( ميراث اسلامى ايران، ج ٤)، ص ٣٩٠؛ فاروق الحق، ص ١٤؛ قوانين الاصول، ج ٢، ص ٦؛ كشف الأسرار، ج ١، ص ٤١؛ دايرة المعارف تشيّع، ج ٢، ص ١٠.

[٢]. الفوائد المدنية، ص ٥٣؛ وسائل الشيعة، ج ٢٠، ص ٤٩؛ الحدائق الناضرة، ج ٢٣، ص ١٧٥؛ هداية الأبرار، ص ١٠١.

[٣]. الرسائل الاصولية( الإجتهاد و الأخبار)، ص ١١٢- ١١٥؛ الحقّ المبين فى تصويب المجتهدين و تخطئة الأخباريّين، ص ١١٥؛ الوافية فى اصول الفقه، ص ٢٦٧؛ معجم رجال الحديث، ج ١، ص ٢٠.