صلح امام حسن (ع ): پرشکوه ترين نرمش قهرمانانه ي تاريخ - آل ياسين، الشيخ راضي - الصفحة ٢٢٠ - آغاز سرنوشت
بنابرين , يقينا از جانب امام حسن به قبول صلح تصريح نشده و اين حرفها جز براى فتنه انگيزى يعنى بكار بردن اسلحه ى خطرناك شام - نبوده است
معاويه در بكار بردن اين سلاح , دست به نفاق و تلون بسيار مهيبى زده بود باين معنى كه مضامينى را با دقت تمام , انتخاب ميكرد و با روشهاى آزموده و حساب شده و فنى , خبرهاى دروغ مى ساخت و سپس آن خبرها را به اردوگاه هاى معاويه مى فرستاد مثلا([ كسى را به اردوگاه امام حسن در مدائن ميفرستاد كه شايع كند قيس بن سعد - فرمانده مسكن پس از فرار ابن عباس - با معاويه صلح كرده و همراه او شده است][١] و باز([ كسى را به لشكر گاه قيس در مسكن مى فرستاد كه بسربازان بگويد حسن با معاويه صلح كرده و بدو پاسخ مثبت داده است][٢] و باز ضمن شايعه ى ديگرى در اردوگاه مدائن منتشر ميساخت كه( : قيس بن سعد كشته شده است كوچ كنيد) [٣]
راستى درباره ى تأثير اين شايعات در لشكرى همچون لشكر مدائن چه فكر مى كنيد ؟ آنهم با سابقه ى خيانت فرماندهى كه گمان خيانت او نمى رفته است پس به چه دليل خيانت اين ديگرى يا خبر قتل او را باور نكنند ؟
در مسكن نيز وضع با مدائن تفاوت نداشت , همان كينه هاى نهان و همان مردم آماده ى فرار و همان دستهائى كه در كار فتنه انگيزى و شايعه
[١]و ٢ - يعقوبى ( ج ٢ - ص ١٩١ )
[٣]- ابن اثير ( ٣ / ١٦١ ) , طبرى ( ٦ / ٩٢ ) , ابن كثير ( ٨ / ١٤ ) و دميرى در ( حياه الحيوان) ( ص ٥٧ )