صلح امام حسن (ع ): پرشکوه ترين نرمش قهرمانانه ي تاريخ - آل ياسين، الشيخ راضي - الصفحة ٩٥ - كوفه , در روزهاى بيعت

هنگاميكه امير المؤمنين عليه السلام - پس از جنگ جمل در سال ٣٦ هجرى - به كوفه هجرت كرد و آنجا را مقر حكومت خود قرار داد , كوفه بسرعت بيسابقه ئى رو به آبادى رفت و ورود على عليه السلام به ايرانشهر در ١٢ ماه رجب بود

يكى از موجبات اين هجرت , كمى محصول حجاز و احتياج آن به ديگر مناطق بود و براى يك دولت هيچ چيز زيانبخش تر از اين نيست كه در محصول و ارزاق محتاج و متكى باشد اما كوفه و شهرهاى سواد ( عراق ) باندازه ى خود و زيادتر داشت بعلاوه آنكه عراق در آن اوقات مركز امنى براى شورشهاى مسلحانه ئى شده بود كه سرزمين دجله و فرات را ميدان عمليات عدوانى خود قرار داده بودند و اين وضع , در پيش گرفتن سياست نظامى خاصى را ايجاب مى كرد

هنگاميكه كوفه , مركز خلافت شد , بزرگان مسلمان از تمامى آفاق اسلامى بدان روى آوردند و قبائل عربى از يمن و حجاز و مهاجران پارسى از مدائن و ايران در آن سكنى گزيدند بازارهاى تجارتى آن , آباد شد و تحصيل علم در آن , رونق يافت در اطراف آن , باغها و بوستانها و چراگاهها و روستاها احداث شد و تا روزگارى دراز مدت , بزرگان تاريخ و ادب و علوم را در دامان خود پروراند

در سايه ى حكومت هاشمى , مذهب و مسلك تشيع و پيروى آل محمد در اين شهر رواج يافت و هميشه , همچون نشانه ئى ثابت براى آن باقى ماند با اينحال , بحكم آنكه ساكنين شهر جديد , بر اثر اختلاف عنصرى , آنجا را ميدان تمايلات و خواسته هاى مختلف ساخته بودند , پس از دورانى كوتاه , اين ناهماهنگى وسيله ى بر افروختن آتش فتنه و آشوب