صلح امام حسن (ع ): پرشکوه ترين نرمش قهرمانانه ي تاريخ - آل ياسين، الشيخ راضي - الصفحة ٢٨٠ - فداكارى امام حسن
ناميده شد چون همگان با او موافقت كردند و عملا رأى او را پذيرفتند
و اينست آيت عظمت او در تاريخ و نشان مقام منيع او در دل مسلمانان و دليل قدرت معنوى و روحى او قدرتى كه بر كندن لباس سلطنت بدان زيانى نمى رساند
گروهى از اينكه چرا اين فداكارى , او را از صحنه ى رزم با اسلحه خارج ساخته است از وى گله مند ميبودند و حتى برخى از اين گروه در شمار بزرگان شيعه ى وى قرار داشتند , ولى حتى يكنفر از اين جمع كه به انگيزه ى احساسات بر او ايراد ميگرفتند , در صحت عمل او بلحاظ انگيزه هاى دينى وى يعنى مراعات وى يعنى مراعات صلاح امت اسلامى و حفظ خون مسلمانان و پيشبرد هدفهاى عالم اسلام , ترديدى نداشتند
و در فصل آينده خواهيم ديد كه ايرادها و اعتراض هاى عيبجويان , هيچيك از روى انصاف نبوده و راه حلى كه او براى خروج از مشكلات انتخاب كرد , تنها راهى بود كه در آن شرائط ميتوانست راه حل محسوب شود
امام حسن كه به فداكارى ئى از لحاظ اثر روانى دردناكتر و از جهت اثر دينى برتر و در تاريخ نادرتر و در عرف انسانها پر ارزشتر , تن در داده بود , به هيچ صورت مورد شبهه يا هدف تهمت قرار نميگرفت , و چگونه تهمت و شبهه را راهى توان بود به آنكس كه در ميان انواع فداكارى آن يك را انتخاب مى كند كه براى خود او و دشوارتر و براى ديگران پر سودتر و به خدا نزديكتر است و خود او هم آن مرد الهى مورد قبول همگان و همان كسى است كه صريح قرآن , گمان هر خطا و اتهامى را از او دفع ميكند !
كى دنيا در حساب امام حسن نقشى داشته , تا طمع به زندگى دنيا را در اراده ى او تأثيرى باشد و بحساب دنيا , پيوستن به جوار رحمت و لطف