صلح امام حسن (ع ): پرشکوه ترين نرمش قهرمانانه ي تاريخ - آل ياسين، الشيخ راضي - الصفحة ٢٦٥ - فداكارى

فداكارى مورد تقدير و سپاسش , پيشواى روحى و رهبر فكرى خلق باشد ؟

هيچ مسلمان مورد توجه و هيچ مؤمن علاقمند به عقيدت صحيح , ممكن نيست در كار او به اشتباه فروماند يا حق او را انكار كند يا نسبت او را با رسولخدا صلى الله عليه و آله بدست فراموشى بسپرد , يا امامت و پيشوائى الهى او را نديده بگيرد , اين پيشوائى و امامتى كه نه قابل تغيير و انتقال است و نه پذيراى ضعف و شكست , بلكه عليرغم كوششهاى خصمانه ى نافرجام , همواره پيروزمند و غالب ميباشد , نيروى آن ناشى از نيروى خدا و جاودانگى آن بسته به جاودانگى حق است و در طول نسلهاى متوالى باقى است همچنانكه نبوت ها بر گردن امتهاى خود باقى و بر قرارند , شكوه و مجد حقيقى بتمام معناى كلمه و هيبت و قدرت و در عين حال حقير انگاشتن كبر و غرور مخالفان , يكجا در آن موجود است

اينجا مرحله ى باريكى از مراحل تاريخ اسلام است , يعنى مرحله ى تفكيك خلافت حقيقى از حكومت يا تفكيك پيشوائى دينى از سلطنت , تفكيك سلطه ى دنيوى از سلطه ى معنوى و روحى

اين تفكيك به همين صورت ظاهرش , در آغاز كار در افكار مسلمانان كاملا بيسابقه و نامأنوس بود ولى به هر صورت اين واقعيتى بود كه اسلام تدريجا بدان منتهى گشت و مسلمانان دانسته يا ندانسته , از روز رحلت پيغمبر بدان خو گرفتند و فقط فاصله هاى كوتاهى كه مجموعا قطره ئى در درياى اين قرنها بيش نبودند از اين وضع مستثنى بودند

صاحبان شرعى و قانونى خلافت هم بدينجهت در برابر اين تفكيك تسليم شدند و دم بر نياوردند كه تسليم خود را يگانه وسيله ى اصلاحى ئى