صلح امام حسن (ع ): پرشکوه ترين نرمش قهرمانانه ي تاريخ - آل ياسين، الشيخ راضي - الصفحة ٢٤٠ - عقيده ؟ يا حكومت ؟

وسيله ئى ديگر بدست آورده است مانند خلافت عمر و هرون الرشيد و جمعى ديگر

- و يا به انتخاب جمعى از مسلمانان ابتدائا و بدون سابقه , همچون خلافت ابى بكر و عثمان و محمد رشاد

فريق دوم از مسلمانان , در تعيين نايب رسول اكرم ( ص ) به گفتار صريح خود صاحب رسالت , مراجعه كرده و فقط آنكس را به نيابت و خلافت مى پذيرند كه نبى بزرگوار , شخصا او را به نيابت و خلافت خويش برگزيده باشد

بر اين اساس , دو گروه مزبور مشى كرده و بدين ترتيب بصورت دو فرقه ى متمايز در آمده اند [١]

و باز همانطور كه در موجبات نصب خليفه اختلاف دارند , در اينكه خليفه قابل تغيير و عزل هست يا نه , نيز اختلاف دارند : بنابر نظريه ى اول , هرگاه شخص ديگرى توانست بر خليفه ى موجود غلبه يابد يا هرگاه زمينه ى خلافت يك شخص تغيير يافت , خليفه ى مزبور قابل عزل است و بنابر نظريه ى دوم هيچكس را مجال تغيير و عزل خليفه ئى كه پيغمبر معين كرده , نيست و اساسا خليفه ى منصوص پيغمبر , هرگز در معرض نقيصه ئى كه با مقام نيابت او از پيغمبر ناسازگار باشد , قرار نمى گيرد و از اينجاست كه او نيز همچون خود رسول اكرم , داراى خصيصه ى عصمت است

بنابر آنچه گفته شد : خلافت از نوع اول , قدرت و سلطه ئى عام است