صلح امام حسن (ع ): پرشکوه ترين نرمش قهرمانانه ي تاريخ - آل ياسين، الشيخ راضي - الصفحة ٢٣٩ - عقيده ؟ يا حكومت ؟

و ما كه فهرست وار , معنى خلافت را از نظر هر دو طرف تشريح مى كنيم , در نظر نداريم كه در اين باره بيش از آنچه به موضوع ما مرتبط است , مطلبى بيان نمائيم

علاوه بر اين , ضمنا و در پرتو شكل خاص بحث , سعى مى كنيم كه ميان اين دو نظر مختلف , تقريبى ايجاد كنيم كه اى بسا بتواند نهال اصلاح را سر سبز و بارور سازد اگر اين نهال را در اين سرزمين , راهى به روئيدن و بارور شدن باشد !

آنچه منظور ماست , خطر و مسئوليتى نزد دو گروه يا يكى از دو گروه ايجاد نخواهد كرد چه , در آن جز خير نيست و از اصلاح , همگان يكسان بهره مى برند

اكنون مى گوئيم : خلافت عبارت است از : نيابت عام پيغمبر - صلى الله عليه و آله - در امر رياست و رهبرى مسلمانان پس از وفات آنحضرت تعهد مردم در برابر اين مقام , اطاعت مطلق است و تعهد اين مقام در برابر مردم , عمل به كتاب خدا و سنت پيغمبر ( ص )

فريقى از مسلمانان عادت كرده اند كه براى تصدى اين مقام , هر آنكسى را بپذيرند كه بتواند آن را براى خود ادعا و احراز كند : -

يا بزور همچون خلافت معاويه كه گفته اند( : خلافت را با شمشير و با سياست و مكر بدست آورد) [١] و همچون خلافت ابن زبير و ابى العباس سفاح و عبدالرحمن ناصر و جمعى ديگر

- يا به وليعهدى از خليفه ى ديگرى كه او خود , آن را بزور يا