صلح امام حسن (ع ): پرشکوه ترين نرمش قهرمانانه ي تاريخ - آل ياسين، الشيخ راضي - الصفحة ١٦٤ - بحث و تحليل

صلح كرده بودند , دريافت دارند :

در سال ٦٥ هجرى , هجده هزار از مردم كوفه براى انتقام خون حسين با ايندو بيعت كردند و هنگاميكه در( عين الورده) كار به سختى كشيد بيش از ٣١٠٠ نفر با آنها نبود و اينجا بود كه رو گردانى و ناهمرهى مردم آنانرا بياد خاطره ى امام حسن انداخت و پس از چندى سليمان و مسيب كه رهبران نهضت( توابين) بودند با بيشتر همراهانش در( عين الورده) شهيد شدند

٢ - ٨٠ هزار يا ٧٠ هزار عددى است كه در پاسخ امام حسن به اين سئوال( : آيا تو در اينكار براه انصاف رفته ئى ؟) ذكر شده است در حقيقت اين گفتار حداكثر بر بيش از ٢٠ هزار دلالت نمى كند زيرا آنحضرت عدد كسانى را كه( در روز قيامت , خون آلوده در پيشگاه خدا حاضر مى شوند) با ترديد , ٧٠ هزار يا ٨٠ هزار ذكر كرده و روشن است كه منظور آنحضرت از اين عدد , فقط سپاهيان خودش نبوده بلكه جنگجويان هر دو سپاه را در نظر داشته است و چون ميدانيم كه عده ى شاميان در اين جنگ ٦٠ هزار بوده , نتيجه مى گيريم كه ما بقى يعنى ٢٠ هزار , عدد سپاهيان خاص آنحضرت بوده است

ترديدى نيست كه آنحضرت در تعيين عدد اظهار داشته ( : ٧٠ يا ٨٠ هزار ) كاملا تائيد ميكند كه منظور وى هر دو سپاه بوده است نه فقط سپاه خودش چه , اگر منظورش فقط سپاه كوفه بود معنى نداشت كه در عدد آن مردد باشد زيرا كه عدد سپاه كوفه براى او نمى توانست مخفى باشد

٣ - ٤٠ هزار , عددى است كه چند نفر از مورخان آنرا تعيين نموده اند و مسيب بن نجيه نيز در گفتارى كه ما از او نقل كرديم بدان