صلح امام حسن (ع ): پرشکوه ترين نرمش قهرمانانه ي تاريخ - آل ياسين، الشيخ راضي - الصفحة ١٠٩ - ٤ - الحمراء

اگر چه مجموعه هاى تاريخى در آن مقام بر نيامده اند كه نمونه هاى فراوانى را كه ميتوان بعنوان نمودارهاى تاريخى از سياست حسن بن على ارائه داد - مخصوصا آنچه را كه مربوط به بخش اول از دوران حكومت وى يعنى پيش از اعلان جهاد مى باشد - نشان دهند , با اينحال همان موارد نادرى كه از سيره ى زندگى وى بدست مى آيد , بيننده را به سياست ماهرانه ى وى مؤمن و مطمئن مى سازد چه , او در وضعى آنچنان نا متعادل و بحرانى , بقدرى حكيمانه و مدبرانه فرماندهى كرد كه بهتر از آن در چنان وضعى امكان پذير نيست

اينك مثالى چند از روشهاى سياستمدارانه ى او در اداره ى اوضاع پيش از آغاز جنگ :

براى بيعت , عبارت مخصوصى وضع كرد و از قبول هر گونه قيد و شرطى در بيعت استنكاف كرد از همه به شرط : شنوائى و فرمانبرى ( اطاعت كامل ) در جنگ و صلح , بيعت گرفت سخندانى مدبرانه ى او در اين جمله , همانطورى بود كه حدس زده مى شد چه , از جنگ و صلح هر دو نام آورد , هم طرفداران جنگ و هم مخالفين آن را قانع ساخت و البته آشنائى او به اوضاع عمومى كوفه , چندان بود كه ميتوانست در چنين اوضاعى راهبر او به چنين آگاهى حكيمانه گردد

عطاى جنگجويان را صد , صد افزايش داد [١] و اين نخستين