صلح امام حسن (ع ): پرشکوه ترين نرمش قهرمانانه ي تاريخ - آل ياسين، الشيخ راضي - الصفحة ١٠٣ - ٢ - خوارج

البته شرطى كه اين دسته در هنگام بيعت با حسن بن على ميكردند و همچنين اصرارشان بر جنگ , به دليل دشمنى آنان با امام نبود چه , در ميان پيروان خاص و شيعيان آنحضرت نيز كسانى بودند كه همين اندازه براى شروع جنگ , پافشارى ميكردند ولى در آينده با مطالعه بخشهائى از ماجراى امام حسن روشن خواهد شد كه در بحرانى ترين و وخيم ترين لحظات , همين عده عامل و ابزار بروز حوادث ناگوار محسوب مى شدند و چنانكه اندكى پيش از اين گفتيم , دو تن از سران و بزرگان آنها در پليدترين و زشت ترين توطئه ى اموى در كوفه , شركت داشتند

اينها براى تشويق مردم به اخلالگرى و ايجاد فتنه و آشوب , از مؤثرترين و مخوفترين روشها استفاده ميكردند و به وسائل گوناگون , ايمان بسيارى از مردم را متزلزل مى ساختند و سر اصلى تجديد حيات آنان پس از شكست سخت و كوبنده ئى كه در سواحل نهروان ديدند , همين موضوع بود

زياد بن ابيه تبليغات خوارج را اينگونه توصيف ميكرد( : سخن ايشان در دل , گيرنده تر است از آتش درنى) و مغيره بن شعبه درباره ى آنان مى گفت( : اگر دو روز در شهرى بمانند هر كس را كه با آنان معاشرت كند , فاسد مى سازند) [١]

خارجى سخن باطل مى گفت و آنرا حق مى پنداشت , كار زشت مى كرد و آنرا خوب مى دانست و به خدا اتكاء داشت اما هيچگونه ارتباطى از راههاى مشروع و دين پسند , باخدا نداشت و ما به مناسبت ديگرى , آنجا كه از( عناصر سپاه) سخن بگوئيم , از آنان ياد خواهيم كرد