روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٦٠ - ترجمه

اين معنى اين بيتها بگفت.

الا ابلغا همدان امّا لقيتها على النّأى لا يسلم عدوّ يعيبها
لعمر ابيها انّ همدان يتّقى الا له و يقضي بالكتاب خطيبها
و قوله فَاعْلَمُوا أَنَّ اللّٰهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ ،در جاى خبر الّذين است و تقدير آن است فهو مغفور له مرحوم فاعلموا ذلك.

يٰا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللّٰهَ وَ ابْتَغُوا إِلَيْهِ الْوَسِيلَةَ ،خداى تعالى در اين آيت مؤمنان را فرمود تا از او بترسند و از معاصى او اجتناب كنند و از محارم او دور باشند و در موجبات عقاب او خوض نكنند وَ ابْتَغُوا إِلَيْهِ الْوَسِيلَةَ و فرمود ايشان را تا طلب وسيله كنند وسيله چيزى باشد كه به او توسّل كنند و توصّل به كارى يقال توسّل اليه بكذا و توصّل و تسبّب و تذرّع،قال الشّاعر [١]:

اذا غفل الواشون [٢]عدنا لوصله و عاد التّصافى بيننا و الوسائل
و قال رؤبة [٣]:

و النّاس ان فضّلتهم فضائلا كلّ الينا يبتغى الوسائلا
حسن بصرى گفت وسيله قربت باشد.زيد اسلم گفت وسيله محبّت باشد و معنى آن است كه تحبّبوا الى اللّٰه [٤]،بعضى مفسّران گفتند معنى آن است:اتّقوا اللّٰه، از خداى بترسيد[٣٨٦-ر]و ترس او را [٥]سبب‌سازى [٦]و سبب وسيله.

بعضى دگر [٧]گفتند توسّل [٨]و تسبّب كنيد [٩]به خداى به فعل طاعات و اجتناب معاصى و بعضى دگر گفتند توسّل به خداى تعالى به اجتناب محارم و مآثم.و باقر -عليه السّلام-گفت توسّل كنيد [١٠]به خداى به طلب رضاى او به آن‌كه به قضاى او رضا دهى [١١]و بر بليّت او صبر كنى و در سبيل او جهاد كنى.