پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٧ - ماهيّت حكومت اسلامى

ماهيّت حكومت اسلامى‌

با توجّه به آنچه در بحث قبل گذشت تحقيق درباره‌ «ماهيّت حكومت اسلامى» چندان پيچيده نيست؛ زيرا با قبول توحيد، حاكميّت كه از شاخه‌هاى توحيدافعالى خدااست حق حكومت اوّلًا و با لذّات از آن خدا شمرده مى‌شود؛ سپس از آن هر كس كه اوبخواهدو براى اين منصب قرار دهد. بنابراين حكومت اسلامى نه حكومت ديكتاتورى و استبدادى است، و نه حكومت دموكراسى؛ بلكه نوعى حكومت برتر يعنى حكومت خدايى و الهى است.

ولى اين بدان معنى نيست، كه اصل مشورت و توجّه به آراء مردم در بافت حكومت اسلامى نقشى نداشته باشد؛ و نسبت به آن بى توجّهى شود.

زيرا هنگامى كه‌ «مالِكُ الْمُلوك» و «احكَمُ الْحاكِمينَ» كه خداوند است، دستور به مشورت و توجّه به آراء مردم بدهد؛ اين امور مشروعيّت پيدا مى‌كند.

از طرفى مى‌دانيم در دو آيه از قرآن مجيد صريحاً دستور به شورا داده شده است.

در آيه ٣٨ سوره‌ «شورى» كه به خاطر همين آيه اين‌سوره‌ «شورى» ناميده شده، براى مؤمنان متوكّل على اللَّه هفت صفت بارز ذكر مى‌كند كه يكى از آنها مشورت در امور مهمّه است‌و مى‌فرمايد: وَ امرُهُمْ شُورى بَيْنَهُمْ‌: «وامورشان با مشورت درميان آن‌ها انجام مى‌گيرد!»!

و در آيه ١٥٩ «آل عمران» از اين فراتر رفته و سه توصيه مهم درباره مؤمنان به پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله داده كه يكى از آن سه دستور، مشاورت با آنان در امور مهمّه است، مى‌فرمايد:

صلى الله عليه و سلم‌ وَ شاوِرْهُمْ فى الامْرِ رحمهما الله‌: «ودر كارها، با آنان مشورت كن».

بنابراين احترام به آراء مردم مشروعيّت خود را از فرمان پروردگار به دست مى‌آورد.

از سوى ديگر پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله و جانشينان معصوم او و دانشمندان و علمايى كه به‌