پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٨١ - ١٠- حدّ ساحر

فقها آنها را «تعزيرات» مى‌نامند (تعزير چنان كه گفته شد به معنى منع، تأديب، تعظيم و احترام، و يارى كردن آمده است، و همه اين مفاهيم‌ «تعزير» در معنى‌ «مجازات» جمع است، چرا كه مجرم و گناهكار را از گناه منع مى‌كند، او را ادب مى‌نمايد، باعث احترام و بزرگداشت او در آينده مى‌شود و او را براى غلبه بر هواى نفس و شيطان يارى مى‌دهد).

گفتيم تعزيرات به مجازات هايى اطلاق مى‌شود كه در برابر گناهانى باشد كه حدّ خاصى درباره آن وارد نشده است.

توضيح اينكه: هر قانونى ضامن اجرائى لازم دارد، يعنى پشتوانه‌اى كه ايجاد انگيزه براى اجراى آن كند؛ و اگر قانون از پشتوانه اجرائى خالى شود، تنها مبدّل به يك توصيه اخلاقى خواهد شد و كاربردى در عمل نخواهد داشت.

درست است كه انگيزه‌هاى الهى و ثواب و عقاب روز قيامت براى مؤمنان از نيرومندترين انگيزه‌هااست؛ ولى اسلام تنها به انگيزه‌هاى الهى و اخروى قناعت نمى‌كند؛ هر چند براى آنها ارج و ارزش فراوانى قائل است، بلكه انگيزه‌هاى دنيوى و مادّى را نيز بر آن مى‌افزايد، تا آنها كه ايمان ضعيفى دارند و انگيزه‌هاى الهى در آنها كم اثر است لااقل ترس مجازات دنيوى در حفظ قوانين و حدود الهى بكوشند، مبادا صحنه اجتماع جولانگاه فاسدان و مفسدان بى‌ايمان يا ضعيف الايمان گردد.

و از آنجا كه گناهان با يكديگر تفاوت بسيار دارند، و نيز مرتكبين آنها از نظر آگاهى و سن و سال و سابقه گناه و همچنين زمان و مكان و نيز توانايى براى تحمّل مجازات بسيار متفاوت هستند، مقدار و كيفيّت مجازات در تمام گناهانى كه حدّى براى آن در شريعت اسلام وارد نشده است به تشخيص قاضى گذارده شده؛ تا دقيقاً شرايط را از هر جهت در نظر بگيرد و آنچه را مناسب و صالح مى‌داند، براى مجرم تعيين كند.

در واقع مجازات هاى اسلامى جز در موارد معدودى، كه تحت عنوان حدود وارد شده است، همگى متغيّر مى‌باشد، و شرايط و احوال مجرم و كميّت و كيفيّت گناه در آن تأثير