پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٠٠ - روح جهاد دفاع است؛ نه تهاجم

تهاجم دشمن است؛ و اين هدفى بسيار مقدّس و والا و مطابق عقل و منطق است.

توجّه به اين نكته نيز لازم است؛ كه مفهوم آيه بسيار وسيع و گسترده مى‌باشد، و هر گونه فراهم سازى نيروهاى معنوى، مادّى، نظامى، اقتصادى و فرهنگى را شامل مى شود، وبه خصوص برنيروهاى مناسب هر زمان تكيه و تأكيد مى‌كند، و نشان مى‌دهد كه مسلمين بايد هرگز آرام ننشينند، و تلاش كنند كه آخرين سلاح هاى پيچيده عصر خود را فراهم سازند، و حتّى بر آن پيشى گيرند؛ امّا هدف اصلى از همه اين امور تهاجم بر كسى نيست، بلكه خاموش كردن آتش فتنه‌ها و جلوگيرى از آزارها و يا به تعبير روشن تر خفه كردن تهاجم در نطفه مى‌باشد.

و از آنجا كه فراهم آوردن تجهيزات جنگى پيشرفته در برابر دشمن نياز به صرف هزينه‌هاى كلان دارد، و اين امر بدون مشاركت عمومى مردم امكان‌پذير نيست؛ در جمله‌هاى آخر آيه فوق مى‌فرمايد: «و آنچه را در راه خدا (و تقويت اسلام) انفاق كنيد، بى كم و كاست به شما بازگردانده مى‌شود و ستمى بر شما نخواهد شد.» وَ ما تُنْفِقُوا مِنْ شَىْ‌ءٍ فى سَبيلِ اللَّهِ يُوَفَّ الَيْكُمْ وَ انْتُمْ لاتُظْلَمونَ‌.

اين نكته نيز حائز اهميّت است كه در آيه بعد از آن با صراحت مى‌گويد: «اگر آنان تمايل به صلح نشان دهند تو نيز از در صلح در آى و بر خداتوكل كن، كه او شنوا و دانااست» وَ انْ جَنَحُوا لِلسَّلْمِ فَاجْنَحْ لَها وَ تَوَكَّل عَلَى اللَّهِ انَّهُ هِوَ السَّميعُ الْعَليمُ‌. [١]

ذكر اين آيه بعد از آيه‌اى كه دستور به جمع قوا و تهيّه نيروها مى‌دهد، پر معنى است؛ و تأكيد ديگرى بر روى صلح طلبى اسلام است، يعنى اگر مسلمانان را مأمور به آماده كردن بهترين و برترين سلاح ها و نيروها مى‌دهد، هدف تحكيم پايه‌هاى صلح است؛ نه تهاجم بر كسى.

فف

[١]. سوره انفال، آيه ٦١ ..