پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٨٩ - اهميت مشورت در احاديث اسلامى

در بر مى‌گيرد.

در قرآن مجيد حتّى در امور مهم مربوط به نظام خانواده (اجتماع كوچك) دستور به مشورت داده شده است؛ از جمله در باز گرفتن كودك از شير قبل از فرا رسيدن دو سال كامل اشاره به اصل مشورت مى‌كند، و مى‌فرمايد: فَانْ ارادا فِصالًا عَنْ تَراضٍ مِنْهُما وَ تَشاوُرٍ فَلا جُناحَ عَلَيْهما: «واگرآن دو (پدر و مادر)، با رضايت يكديگر و مشورت بخواهند كودك را (زودتر از دو سال) ازشير بازگيرند، گناهى بر آنها نيست.» [١] و اين دليل بر اهميت فوق العاده مشورت در كارهااست.

اهميت مشورت در احاديث اسلامى‌

در احاديثى اسلامى، چه احاديثى كه از شخص پيامبر صلى الله عليه و آله نقل شده يا از پيشوايان معصوم ديگر، اهميّت فوق العاده‌اى براى اين امر ذكر شده، تا آنجا كه در حديث نبوى معروف به عنوان يكى از اسباب حيات جامعه، و ترك مشورت يكى از اسباب مرگ جامعه معرّفى شده است مى‌فرمايد: «اذا كانَ امَرائُكُمْ خِيارَكُمْ وَ اغْنِيائُكُمْ سُمَحائَكُمْ وَ امْرُكُمْ شُورى بَيْنَكُمْ فَظَهْرُ الارْضِ خَير لَكُمْ مِنْ بَطْنِها، وَ اذا كانَ امَرائُكُمْ شِرارَكُمْ وَ اغْنيائُكُمْ بُخَلائَكُمْ وَلَمْ يَكُنْ امْرُكُمْ شُورى بِيْنَكُمْ فَبَطْنُ الارْضِ خَيْرٌ لَكُمْ مِنْ ظَهْرِها»: «هنگامى كه زمامداران شمانيكان شما باشند، و تواگران شما سخاوتمندان، و كارهايتان به مشورت انجام گيرد، در اين موقع روى زمين از زير زمين براى شما بهتر است،- و شايسته حيات و زندگى هستيد- ولى هرگاه زمامدارانتان بدان شما، و ثروتمندان افراد بخيل باشند و در كارها مشورت نكنيد، در اين صورت زيرزمين از روى آن براى شما بهتر است»! [٢] اهميّت مشورت تا آن پايه است كه على عليه السلام فرمود: «الِاسْتِشارَةُ عَيْنُ الْهِدايَةِ وَ قَدْ خاطَرَ مَنْ اسْتَغنى بِرَأيِهِ»: «مشورت عين هدايت است و كسى كه تنها به فكر خود قناعت كند

[١]. سوره بقره، آيه ٢٣٣ ..

[٢]. تحف العقول، بخش سخنان كوتاه پيامبر صلى الله عليه و آله، حديث ١٣ ..