پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٢٩ - امر به معروف ونهى از منكردر روايات اسلامى

الاعْداءِ وَ يَسْتَقيمُ الامْرُ»: در اين عبارت كوتاه به هفت فلسفه از فلسفه‌هاى اين دو فريضه عظيم الهى اشاره شده است: «امر به معروف و نهى از منكر فريضه بزرگ اليه است كه بقيّه فرايض به وسيله آن برپا مى‌شود، به وسيله اين دو، راه ها امن و امان مى‌گردد، كسب و كارها حلال مى‌شود، حقوق مظلومان به آنها مى‌رسد، زمين ها آباد مى‌گردد، از دشمنان انتقام گرفته مى‌شود، و كارها رو به راه مى‌گردد». [١] و در اين زمينه آنقدر احاديث از پيشوايان اسلام نقل شده كه اگر گرداورى شود كتاب مستقلّى را تشكيل مى‌دهد.

در اينجا توجّه به اين نكته ضرورى به نظر مى‌رسد:

١- بهترين نوع حكومت، حكومتى است كه همه مردم در آن سهيم و شريك باشند، و به تعبير ديگر پايه‌هاى آن بر دوش عموم مردم باشد؛ امر به معروف و نهى از منكر در واقع تعميم مسأله حكومت، و تثبيت مشاركت عموم، در آن است؛ زيرا از اين طريق جلو بسيارى از تخلّفات گرفته مى‌شود و مردم به انجام وظايف فردى و اجتماعى آشنا مى‌گردند، و با توجّه به اينكه هميشه تعداد مأموران ويژه مبارزه با تخلّفات (مانند پليس و نيروى انتظامى) در برابر افرادى كه بيم تخلّف از آنها مى‌رود بسيار اندك است، اهميّت اين وظيفه اسلامى روشن تر مى‌گردد؛ چرا كه تنها از اين طريق است كه مى‌توان به وضع جامعه سرو سامان داد؛ و تا حدّ وسيع، جلو تخلّفات را گرفت.

دستورى كه مى‌گويد: اگر در درون خانه، فرزند تخلّفى كند پدر و مادر در برابر او مسئول اند، و اگر پدر و مادر مرتكب خلافى شوند؛ فرزند بالغ در برابر آنها مسئوليتى دارد، و نيز اگر در شرق عالم عالم گناهى واقع شود، و در غرب جهان كسى باشد كه بتواند به‌

[١]. وسائل الشيعه، جلد ١، صفحه ٣٩٥، حديث ٦، باب ١ ..