پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٣٠ - ٣- صرفه جويى در همه چيز

قرارگيرى به آنها سلام كن و از اظهار محبّت و تحيّت بخل مورز، سپس به آنان بگو: اى بندگان خدا مرا ولىّ خدا و خليفه‌اش به سوى شما فرستاده تا حقّ خدا را كه در اموالتان است بگيرم، آيا در اموال شما حقّى وجود دارد كه آن را به نماينده‌اش بپردازيد؟، ولى اگر كسى گفت:" نه، ديگر به او مراجعه مكن! و اگر كسى پاسخ مثبت داد همراه او برو، ولى او را نترسان و تهديد نكن، و نيز او را به كار مشكلى مكلّف نساز ..."».

در دنبال اين سخن، سفارش‌هاى مؤكّدى درباره نحوه انتخاب عادلانه زكات بيت المال از ميان اموال خوب و بد و مرغوب و نامرغوب مردم، و رعايت رفق و مدارا، و محبّت، مى‌كند؛ كه نمونه روشنى از برخورد بزرگوارانه و حاكميّت ارزش هاى اسلامى بر اين گونه مسائل با مردم است». [١] ممكن است بعضى تصوّر كنند كه اين گونه برخورد با مسايل ماليات اسلامى موجب ضعف و فتور است و با آنچه امروز مشاهده مى‌كنيم تفاوت بسيار دارد!

ولى نبايد فراموش كرد كه اين گونه دستورها بايد در جامعه‌اى پياده شود كه با فرهنگ اسلام تربيت شده و به راستى احساس مسئوليت در مردم وجود دارد.

هم اكنون مى‌بينيم در بعضى از جوامع غير اسلامى به خاطر فرهنگى كه بر آنها حاكم است، بسيارى از مردم شخصاً ماليات خود را داوطلبانه مى‌پردازند بى آنكه كسى به دنبال آنها برود، و از آن بهتر و والاتر در جامعه اسلامى خودمان هزاران هزار نفر از افراد متديّن نزد مراجع دينى مى‌آيند و حساب دقيق اموال خود را مى‌كنند و ذكات فطره و همچنين خمس واجب را بى آنكه احدى آگاه باشد به دست مراجع تقليد و مجتهدان مى‌رسانند؛ حتّى چند كيلو قند و شكر و چاى اضافى خانه را در سر سال محاسبه مى‌كنند، كه همه مردم خود را در مقابل آن مسئول مى‌دانند.

هر گاه اين فرهنگ بر تمام مسائل مالياتى حاكم بشود، پاسخ ايراد بالا كاملًا داده خواهد شد.

٣- صرفه جويى در همه چيز

[١]. نهج البلاغه، بخش نامه‌ها، نامه ٢٥ ..