پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧٩ - آيا پيامبر صلى الله عليه و آله و ساير معصومان حق تشريع دارند؟

آيا پيامبر صلى الله عليه و آله و ساير معصومان حق تشريع دارند؟

مسأله ولايت بر تشريع، يا به تعبير ساده‌تر داشتن حقّ قانون گذارى در مورد پيامبر صلى الله عليه و آله و امامان معصوم عليهم السلام از مسائل بسيار پيچيده است؛ كه در احاديث اسلامى مكرّر درباره آن صحبت شده است.

آيا پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله حق دارد آنچه را مصلحت مى‌بيند به عنوان يك قانون براى مسلمين وضع كند؛ هر چند وحى الهى نسبت به خصوص آن نازل نشده باشد؟

شك نيست كه اين امر محال نمى‌باشد به شرط اينكه خداوند چنين حقّى (حقّ قانون گذارى و تشريع) را به او بدهد، سخن در اين است كه آيا چنين امرى واقع شده و دلايل نقلى گواهى بر آن مى‌دهد يا نه؟

روايات فراوانى داريم كه- بعضى از اين روايات صحيح است، هر چند بعضى از آنها ضعيف مى‌باشد- كه مى‌گويد: خداوند تفويض امر به پيامبر صلى الله عليه و آله و اوصياء بعد از او كرده است (منظور از تفويض امر حقّ قانونگذارى و تشريع است).

مرحوم كلينى روايات مربوط به تفويض را در جلد اوّل اصول كافى، در يك باب جمع آورى كرده و ده حديث در اين زمينه نقل مى‌كند، از جمله در حديثى از امام باقر و امام صادق عليهما السلام مى‌خوانيم كه فرمودند: «انَّ اللَّهَ تَبارَكَ وَ تَعالى فَوَّضَ الى نَبيِّهِ امْرَ خَلْقِهِ لِيَنْظُرَ كَيْفَ طاعَتُهُمْ ثُمَّ تَلى هذِهِ الآيَةَ وَ ما آتاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوْهُ وَ ما نَهاكُم عَنْهُ فانْتَهُوا»:

«خداوند متعال كار مردم را به پيامبرش تفويض كرده تا بنگرد چگونه اطاعت مى‌كنند، سپس اين آيه را تلاوت فرمود:" كه هر چيزى رسول خدا صلى الله عليه و آله براى شما آورده بگيريد (واجرا كنيد)، واز آنچه نهى مى‌كند خوددارى كنيد.» [١] در حديث ديگرى از امام صادق عليه السلام مى‌خوانيم:

[١]. اصول كافى، جلد ١، صفحه ٢٦٧، حديث ٥- سوره حشر، آيه ٧..