پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٤٢ - ركن چهارم تعليم و تربيت

فرهنگى و تعليم و تربيت و تبشير و انذار تكيه شده، و برنامه‌هاى گوناگونى در اشكال مختلف براى اين معنى در نظر گرفته شده است.

اين موضوع بسيار قابل دقّت است؛ كه بارزترين نوع حكومت اسلامى يعنى حكومت پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله براساس يك انقلاب فرهنگى بنا شد، و آن حضرت صلى الله عليه و آله مدّت سيزده سال در مكّه به تعليم و تربيت و نشر فرهنگ و عقايد اسلامى پرداخت و اصحاب خود را چنان تعليم و آموزش داد كه بعد از هجرت به مدينه پايه گذاران اصلى حكومت اسلامى شدند؛ يعنى انقلاب اسلامى و اجتماعى و نظام اسلام بر پايه‌هاى همان انقلاب فرهنگى بنا شد.

احياى تفكّر و انديشه، خمير مايه تمام برنامه‌هاى اسلامى است؛ تا آنجا كه پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله از مخالفانش تنها همين موضوع را مطالبه مى‌كرد؛ و مى‌فرمود: «به طور جدّى قيام كنيد و انديشه و فكر خود را به كار گيرد» قَلْ انَّما اعِظُكُمْ بِواحِدَةٍ ان تُقُومُوا لِلّهِ مَثْنى وَ فُرادى ثُمَّ تَتَفَكَّروا .... [١] در حديثى از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله مى‌خوانيم: «انَّ التَّفَكُّرَ حَياةُ قَلْبِ الْبَصيرِ، كَما يَمْشِى الْمُستَنيرُ فِى الظُّلُماتِ بالنُّورِ»: «تفكّر حيات قلب بينااست، همان گونه كه انسان در تاريك با نور راه مى‌رود- در حلّ مشكلات فردى و اجتماعى نيز با نور تفكّر بايد گام برداشت-.» [٢] در حديث ديگرى از على عليه السلام مى‌خوانيم: «بِالْفِكْرِ تَنْجَلى غَياهِبُ الامُورِ»: «با تفكّر و انديشه تاريكى ها بر طرف مى‌شود». [٣] و بالاخره در حديث معروف ديگرى آمده است: «تَفَكُّرُ ساعَةٍ خَيْرٌ مِنْ عِبادَةِ سِتيْنَ سَنَةٍ: «ساعتى انديشيدن بهتر از شصت سال عبادت است»! [٤] و بر اين اساس به سراغ مباحث زير مى‌رويم و از قرآن مجيد الهام مى‌گيريم:

١- نشر علم و آموزش و پرورش دراسلام.

[١]. سوره سبأ، آيه ٤٦ ..

[٢]. بحار الانوار، جلد ٨٩، صفحه ١٧ ..

[٣]. غرر الحكم ..

[٤]. بحار الانوار، جلد ٦٦، صفحه ٢٩٣ ..