پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٤٦ - تفسير و جمع بندى

٣- «با اهل كتاب جز به روشى كه از همه نيكوتر است مجادله نكنيد، مگر كسانى از آنان كه ستم كردند؛ و (به آنها) بگوييد:" ما به تمام آنچه از سوى خدا بر ما و شما نازل شده ايمان آورده‌ايم، و معبود ما و شما يكى است و ما در برابر او تسليم هستيم."»

٤- «بگو:" اى اهل كتاب! بياييد به سوى سخنى كه ميان ما و شما يكسان است؛ كه جز خداوند يگانه را نپرستيم و چيزى را همتاى او قرار ندهيم؛ و بعضى از ما، بعضى ديگر را- غير از خداى يگانه- به خدايى نپذيرد." هر گاه (از اين دعوت،) سرباز زنند، بگوييد:" گواه باشيد كه ما مسلمانيم." (و در برابر فرمان خداوند يگانه تسليم هستيم).»

٥- «به يقين سرسخت‌ترين دشمن نسبت به مؤمنان را يهود و مشركان خواهى يافت و بيش ترين دوستى و محبت نسبت به مؤمنان را در كسانى مى‌يابى كه مى‌گويند:" ما نصارى هستيم"؛ اين به خاطر آن است كه در ميان آنها افرادى روحانى و تارك دنيا هستند؛ و آنها (در برابر حق) تكبّر نمى‌ورزند».

تفسير و جمع بندى‌

ستين آيه بعد از آن كه در آيات پيش از آن مسلمانان را از پيوند دوستى با دشمنان خدا بر حذر مى‌دارد و كينه توزى‌هاى آنها را نسبت به پيامبر صلى الله عليه و آله و مسلمانان يادآور مى‌شود، و اذيّت و آزارهاى آنها را با دست و زبان نسبت به مسلمين بى گناه متذكّر مى‌گردد، و مى‌فرمايد: «خدا شما را از نيكى كردن و رعايت عدالت نسبت به كسانى كه در امر دين با شما پيكار نكردند و از خانه و ديارتان بيرون نراندند نهى نمى‌كند؛ چرا كه خداوند عدالت پيشگان را دوست دارد» لا يَنْهاكُمُ اللَّهُ عَنِ الَّذينَ لَمْ يُقاتِلُوكُمْ فِى الدّينِ وَ لَمْ يُخْرِجُوكُمْ مِنْ ديارِكُمْ ان تَبَرُّوهُمْ وَ تُقْسِطُوا الَيْهِمْ انَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطينَ‌. [١]

سپس براى تأكيد بيشتر در مورد كسانى كه با مسلمين سر جنگ دارند مى‌افزايد:

[١]. سوره ممتحنه، آيه ٨ ..