عَدُوّاً قَطُّ»: «پيامبر صلى الله عليه و آله هرگز به دشمنان خود شبيخون نزد». [١] و باز در يكى ديگر از دستورات جنگى كه پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله به على عليه السلام در آن زمان كه عازم يمن بود فرمود چنين مى‌خوانيم: «لا تُقاتِلُنَّ احَداً حَتّى تَدْعُوهُ وَ ايْمُ اللَّهِ لَانْ يَهْدِىَ اللَّهُ عَلى يَدَيْكَ رَجُلًا خَيْر لَكَ مِمّا طَلَعَتِ الشَّمْسُ وَ غَرَبَتْ»: «با كسى پيكار مكن مگر اينكه قبلًا او را به سوى اسلام بخوانى- و آنچه در توان دارى براى هدايت او و دست برداشتن از جنگ به كارگيرى- سوگند به خدا اگر خداوند يك نفر رابه دست تو هدايت كند براى توبهتر است از آنچه آفتاب بر آن طلوع و غرب مى‌كند». [٢]

***

٢- آداب اسلامى در جمع آورى ماليات‌

در آداب مربوط به جمع آوى زكات و اموال بيت المال مى‌خوانيم: على عليه السلام هر گاه كسى را مأمور جمع زكات مى‌كرد، برنامه و فرمان مبسوطى براى او مى‌نوشت كه آنچه در ذيل مى‌خوانيم بخشى از آن است:

«انْطَلِقْ عَلى تَقْوى اللَّهِ وَحْدَهُ لاشَريْكَ لَهُ، وَ لا تُرَوِّعَنَّ مُسْلِماً، وَ لا تَجْتازَنَّ عَلَيْهِ كارِهاً، وَ لا تَأخُذَنَّ مِنْهُ اكْثَرَ مِنْ حَقَّ اللَّهِ فى مالِهِ فَاذا قَدِمْتَ عَلَى الْحَىِّ فَانْزِلْ بِمائِهِمْ مِنْ غَيْرِ انْ تُخالِطَ ابْياتَهُمْ، ثُمَ امْضِ الَيْهِمْ بِالسَّكِينَةِ وَالْوَقارِ حَتّى تَقُومَ بَيْنَهُمْ فَتُسَلِّمَ عَلَيْهِمْ وَلاتُخْدِجْ بِالتَّحيَّةِ لَهُمْ ثُمَّ تَقُولَ: عِبادَ اللَّهِ! ارْسَلنى الَيْكُمْ وَلِىُّ اللَّهِ وَ خَلِيْفَتُهُ لآخُذَ مِنكُمْ حَقَّ اللَّهِ فى امْوالِكُمْ فَهَلُ لِلّه فى امْوالِكُمْ مَنْ حَقِّ فَتُؤَدُّوهُ الى وَلِيِّةِ، فَانْ قالَ قائِل: لا، فَلا تُراجِعْهُ، وَ انْ انْعَمَ لَكَ مُنْعِم فَانْطَلِقْ مَعَهُ مِنْ غَيْرِ انْ تُخِيْفَهُ او تُوَعِّدَهُ اوْ تُعَسِّفَه او تُرهقه»:

«باتقوا و احساس مسئوليت در برابر خداوند يكتا و بى همتا حركت كن؛ و در اين راه هيچ مسلمانى را مترسان، و از سرزمين او ناخشنود مگذر، بيش از آنچه حق خداوند در اموال او هست از او نگير، هنگامى كه به آبادى قبيله مى‌رسى در محلّ آب آن آبادى فرود آى و داخل خانه هايشان مشو. سپس با آرامش وقار به سوى آنان برو تا در ميان آنها

[١]. فروع كافى، جلد ٥، صفحه ٢٨ (باب وصيّة رسول اللَّه ...، حديث ٣) ..

[٢]. فروع كافى، جلد ٥، صفحه ٢٨، حديث ٤ ..