پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٠٦ - روح جهاد دفاع است؛ نه تهاجم

بعد از آن دستور به‌ «مصابره» كه از باب مفاعله و به معنى صبر و استقامت در برابر صبر و استقامت دشمن است، و به تعبير ديگر مفهومش اين است كه هر قدر مشكلات شديدتر باشد، صبر و استقامت شما نيز بايد بيشتر شود و هر اندازه دشمن بر استقامتش بيفزايد شما پايدارى بيشترى كنيد تا سرانجام مغلوب گردند «وَ صابِرُوا».

و در سومين دستور فرمان به‌ «مرابطه» مى‌دهد و مى‌فرمايد: «وَرابِطُوا».

اين جمله از مادّه‌ «رباط» گرفته شده و در اصل به معنى بستن چيزى در مكانى است- مانند بستن اسب در محلّى- و كنايه از آمادگى مى‌باشد كه مصداق روشن آن آمادگى و مراقبت از مرزهااست؛ زيرا سربازان در آن محل مركب ها و وسايل جنگى خود را نگهدارى مى‌كنند.

و به همين دليل بعضى از مفسّران آن را تنها به معنى نگهدارى اسب ها و مركب ها در مرزها و آماده بودن در مقابل دشمن تفسير كرده‌اند و حّتى گفته‌اند كه مفهوم وسيع آن شامل آماده ساختن وسايل جنگى امروز- اعمّ از آنچه كه براى جنگ هاى هوايى و زمينى و دريايى لازم است- مى‌شود. [١] البتّه اين بدان معنى نيست كه آيه شريفه مرزهاى عقيدتى و فرهنگى را شامل نمى‌شود، چرا كه مفهوم‌ «رابطوا» آن چنان وسيع است، كه هر گونه آمادگى براى دفاع در مقابل دشمن را در بر مى‌گيرد، لذا در بعضى از روايات اسلامى علما به مرزدارانى تشبيه شده‌اند كه در برابر لشكر ابليس صف كشيده و از حمله كردن آنها به افرادى كه قدرت دفاع از خود را ندارند جلوگيرى مى‌كنند، امام صادق عليه السلام فرمود: «عُلَماءُ شيعَتِنا مُرابِطُونَ فِى الثَّغْرِ الَّذى يَلى ابْلِيسَ وَ عَفاريتَهُ وَ يَمْنَعُونَهُ عَنِ الْخُروجِ عَلى ضُعَفاءِ شيعَتِنا وَ عَنْ انْ يَتَسَلَّطَ عَلَيُهِمْ ابْليسُ»:

«دانشمندان شيعيان ما مرزدارانى هستند كه در برابر لشكر ابليس صف كشيده و از

[١]. تفسير مراغى، جلد ٤، صفحه ١٧٢ ..