پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٥٢ - اسيران جنگى
مىگرديد و مطابق بعضى از روايات گاهى در حدود يك دينار درسال بود! حتّى آنها كه قادر بر پرداخت اين مبلغ نبودند معاف مىشدند (قبلًا گفته شد بعضى جمله «عَنْ يَد» را اشاره به آن مىدانند).
انتخاب بهترين روش در بحث
سوّمين آيه پيرامون بحث و گفتگوى مسلمانان با اهل كتاب است و توصيه مىكند كه در اين موارد بهترين شيوه را برگزينند، و مىفرمايد: «با اهل كتاب جز به روشى كه از همه نيكوتر است گفتگو نكنيد» وَلا تُجادِلُوا اهْلَ الْكِتابِ الّا بِالَّتى هِىَ احْسَنُ. [١]
اين يك مفهوم كلّى و جامع و اساسى است.
«جدال» در اصل به معنى تابيدن طناب و محكم كردن آن است، و هنگامى كه دو نفر با يكديگر بحث مىكنند و هر كدام مىخواهد ديگرى را از عقيدهاش بپيچاند به اين كار «مجادله» گفته مىشود، و منظور در اينجا بحث و گفتگوى منطقى است.
در اينكه منظور از جمله «بِالَّتى هِىَ احْسَنُ» (به آن روشى كه نيكوتر است) چيست؟
جمعى از مفسّران گفتهاند منظور اين است كه با آنها با ملايمت و نرمى و مدارا و محبّت رفتار شود، در برابر خشونت، نرمش و در برابر غضب، بردبارى و در مقابل شرارت، خيرخواهى و در مقابل شتاب زدگى، تأنّى نشان داده شود.
در هر حال اين تعبير بسيار جامعى است كه تمام روش هاى صحيح و مناسب مباحثه را شامل مىشود، چه در الفاظ، چه در محتواى سخن، چه در آهنگ گفتار و چه در حركات ديگر؛ بنابراين مفهوم جمله اين مىشود كه بايد مؤدّبانه با آنها سخن بگوييد، لحن كلام دوستانه باشد و محتواى آن منطقى و مستدل، آهنگ صدا خالى از فرياد و جنجال و
[١]. سوره عنكبوت، آيه ٤٦ ..