پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٥٧ - دعوت به يك اصل اساسى مشترك

مِنْهُمْ قِسّيسينَ وَ رُهباناً وَ انَّهُمْ لايَسْتَكْبِرونَ‌.

اين تعبير به خوبى نشان مى‌دهد كه اسلام نه تنها نسبت به كسانى كه از در عداوت و دوشنى در نمى‌آيند، مخالفتى ندارد، بلكه آنها را به عنوان نزديك ترين دوستان معرّفى مى‌كند و بزرگان آنها را به علم و دانش و ترك دنيا و ترك استكبار مى‌ستايد و به اين ترتيب با آغوش باز از آنها كه از در دوستى در آيند استقبال مى‌كند و براى بزرگانشان ارزش قائل مى‌شود، و اگر موضع گيرى اسلام در عصر پيامبر صلى الله عليه و آله در برابر يهود و نصارى متفاوت بود به خاطر اين نبود كه دشمنى خاصّى با يهود داشته باشند، بلكه به خاطر موضع گيرى آنها، كارشكنى ها وعداوت ها و همكاريشان با مشركان خونخوار عرب بود، و به همين دليل در اين آيه، اين دو گروه (يهود و مشركان) در كنار هم قرار داده شده‌اند، ولى با مسيحيان غالباً روابط بسيار حسنه داشته اند.

قابل توجّه اينكه مسيحيان به خاطر اعتقاد به خدايان سه گانه (تثليث) از نظر عقايد با مسلمانان، فاصله‌اى بيش از يهود داشتند كه توحيد را با صراحت مطرح مى‌كردند؛ ولى چون در عمل، يهود بر خلاف نصارى غالباً راه عداوت و دشمنى را مى‌پيمودند، اسلام نسبت به همزيستى مسالمت‌آميز با مسيحيان، توجّه بيشترى داشته است و متأسفانه امروز هم همين وضع ادامه دارد كه يهود همه جا بر ضدّ اسلام و مسلمين كارشكنى مى‌كند، در حالى كه در ميان مسيحيان، افراد يا دولت هايى هستند كه با مسلمين روابط خوبى دارند.

از مجموع آنچه گفته شد به خوبى استفاده مى‌شود كه سعه صدر و بزرگوارى اسلام، همزيستى و خوش رفتارى با مذاهب آسمانى ديگر را- به شرط اينكه از در صلح و صفا و دوستى و احترام متقابل در آيند- مى‌پذيرد و مسلمانان را موظّف مى‌كند كه با پيروان مذاهب آسمانى ديگر به روش نيكو برخورد كنند و در بحث ها نيز جانب منطق و ادب و انصاف را نگه دارند و از اين راه ديگران را به سوى آيين اسلام راهنمايى كنند، نه از طريق‌