پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٩٥ - ١ تاريخچه زندان

٥- مسئله «بردگى اسيران» نيز جانشين زندان بود كه احكام آن در فقه اسلامى مشروحاً آمده است.

البته اينها اشكال بسيار ساده و ابتدايى زندان بود كه با گذشت زمان و گسترش جامعه اسلامى و پيچيدگى زندگى و افزايش عدد مجرمان اين امر تغيير شكل بسيار يافت؛ و زندان به صورت يك ساختمان مخصوص به وجود آمد، هر چند در كشورهاى ديگر از قرنها قبل زندان به طور كامل وجود داشت.

نخستين زندان در زمان عمر تأسيس شد

اگر چه بعضى از مورّخان اصرار دارند كه در عصر سه خليفه اوّل زندان به معنى محلّ خاص براى نگهدارى مجرمان وجود نداشت، و تنها در عصر امير مؤمنان عليه السلام بود كه زندان ساخته شد، ولى اين ادعا مخالف روايات بسيارى است كه مى‌گويد «عمر» نخستين كسى بود كه اقدام به تأسيس زندان كرد.

شاهد اين سخن مطلبى كه ابن همان در كتاب شرح فتح الغدير كه در فقه حنفى نوشته شده است، او نقل مى‌كند:

«در عصر پيامبر صلى الله عليه و آله و زمان خلافت ابوبكر زندانى وجود نداشت و مجرمان يا در" مسجد" يا" دالان خانه" زندانى مى‌شدند؛ تا اينكه" عمر" خانه‌اى را در مكّه به چهار هزار درهم خريد و زندان قرار داد». [١]

مسأله خريدن خانه‌اى در مكّه توسط عمر در كتب ديگر مانند كتاب النظم الاسلامية و كتاب الجنايات المتحدة بين القانون و الشريعة نيز آمده است.

آنها تصريح كرده‌اند كه «عمر» آن خانه را از صفوان بن اميّه يكى از سران مكّه خريدارى‌

[١]. شرح فتح الغدير، جلد ٥، صفحه ٤٧١ ..