پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١١٩ - طرز انتخاب رئيس نظام اجرائى و مسئولان ديگر

بدر در قبيله بنى سعد و علاء بن حضرمى در بحرين را مى‌توان ذكر كرد. [١] پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله كارشناسانى نيز براى تخمين محصول نخلستان ها براى پرداخت مقدار زكات تعيين فرموده بود، از جمله عبداللَّه بن رواحه بود.

همچنين فرماندارانى براى مناطق مختلف انتخاب مى‌كرد كه از ميان آنهاعلى عليه السلام و معاذبن جبل را براى يمن و عتّاب بن اسيد را براى مكّه، و عثمان بن ابى العاص را بر منطقه بنى ثقيف مى‌توان نام برد.

آن حضرت سفيران و رسولان متعدّدى داشت كه هر كدام را براى ابلاغ دعوتش به سوى يكى از پادشاهان و زمامداران كشورهاى هم جوار فرستاد. از جمله عبداللَّه بن حذاقه را به سوى كسرى پادشاه ساسانى، و دحيه كلبى را به سوى قيصر پادشاه روم، و حاطب بن ابى بلتعه را به سوى مقوقس، پادشاه مصر، و عمر و بن اميّه را به سوى نجاشى زمامدار حبشه، مبعوث فرمود. [٢] به اين ترتيب مشاهده مى‌كنيم كه در آن حكومت خالى از هر گونه تشريفات‌ «نظام اجرائى» كاملًا منسجم كه از بخشهاى مختلفى تشكيل شده بود، و براى هر يك مسئول يا مسئولانى برگزيده بود؛ حاكم بود.

همه اينها به خوبى نشان مى‌دهد كه مسأله تقسيم مسئوليت ها و مديريّت‌ها در بخش‌هاى‌ «نظام اجرائى» حكومت اسلامى، امرى است مسلّم و اجتناب‌ناپذير.

طرز انتخاب رئيس نظام اجرائى و مسئولان ديگر

در جهان بينى اسلامى كه حكومت از آن خدا، و سرچشمه مشروعيّت آن در جوامع انسانى با استناد به اجازه و تفويض الهى است؛ طبيعى است كه‌ «نظامات اجرائى» در تمام سلسله مراتب از ناحيه پيامبر صلى الله عليه و آله سپس امامان معصوم عليهم السلام و بعد از آنها جانشينان و نمايندگان آنان يعنى: فقهاى بزرگ تعيين گردد.

به همين دليل مى‌بينيم پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله به هنگامى كه حكومت اسلامى را در آغاز

[١]. سيره ابن هشام، جلد ٤، صفحه ٢٤٦ ..

[٢]. خاندان وحى، صفحه ٢٦ ..