پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢١٤ - طرح تاريخى ابويوسف در حمايت از زندانيان
٤- اى خليفه! خلفاى پيشين پيوسته درباره زندانيان سفارش مىكردند و وسايل تغذيه و لباس تابستانى و زمستانى آنان را تهيه مىنمودند؛ و نخستين كسى كه پيشگام در اين راه بود اميرمؤمنان على عليه السلام بود، و خلفاى بعد نيز به اين مسأله اهميّت مىدادند.
بعضى از روات حديث براى من نقل كردهاند كه عمر بن عبدالعزيز دستور اكيد داد كه در زندانها هيچ كس را طورى در زنجير نكنند كه قدرت بر نماز ايستاده نداشته باشد؛ اصلًا نبايد كسى شب تا صبح در غل و زنجير باشد، مگر آنها كه خون بى گناهى را ريختهاند!
٥- سفارش كن مقدار خوراك زندانيان را به صورت پول نقد در آغاز هر ماه در اختيار آنها بگذارند، زيرا از اين مىترسم اگر غذا به صورت جنس در اختيارشان گذارده شود مأموران زندان از آن بدزدند! و چيز قابل توجّهى به دست آنها نرسد (ابو يوسف در اينجا فساد حاكم بر زندانهاى بنى عباس را به روشن ترين وجهى بازگو كرده است).
٦- يك نفر از افراد مورد اطمينان و اهل خير را مأمور كن تا نام تمام زندانيانى كه از بيت المال تغذيه مىشوند در دفتر ثبت كند، و نزد خود نگاه دارد و در آغاز هر ماه شخصاً به زندان برود و مطابق آن دفتر زندانيان را يك يك، به نام، صدا زند و مخارج او را به دست خودش بدهد؛ و من گمان مىكنم ده دينار براى هر يك نفر در ماه كافى باشد (اگر دينار را به عنوان يك مثقال هيجده نخودى طلا در نظر بگيريم به پول امروز مبلغ هنگفتى مىشود و حتّى با پول آن زمان نيز مبلغ قابل توجّهى بود، انتخاب اين رقم از سوى ابويوسف شايد براى اين است كه اگر از اين هم كمتر بدهند باز مجبور باشند به مقدار نياز آنها بپردازند).
٧- شنيدهام گاهى بعضى از زندانيان را در حالى كه به زنجير بسته شدهاند در معرض ديد عموم قرار مىدهند؛ تا مردم بر آنها ترحّم كنند و صدقهاى به آنها بپردازند، و از اين طريق پولى براى زندانيان جمع شود از اين كار ناشايست جلوگيرى كن! چرا كه خدا به اين كار راضى نيست؛ من فكر نمىكنم مشركان در مورد اسيران مسلمان چنين رفتارى كنند، پس چگونه ممكن است با مسلمين اين چنين رفتار شود؟ تازه معلوم نيست پولى را كه از