پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٥٩ - ٣- فراگيرى علوم مفيد در روايات اسلامى

تعليم و گسترش آن تشويق فرموده است.

٧- در حديثى از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله ضمن بيان حقوق فرزندان بر پدران آمده است:

«وَيُعَلِّمَهُ كِتابَ اللَّهِ وَ يُطَهِّرَهُ وَ يِعَلِّمَهُ السِّباحَةِ»: «از حقوق فرزندان بر پدر اين است كه كتاب خدا را به او تعليم كند، و او را از پليدى‌ها و گناهان پاك سازد، و فن شنا را به او بياموزد». [١] از اين حديث به خوبى استفاده مى‌شود كه حتّى تعليم فن شنا از نظر قانون گذار اسلام دور نمانده، و تعليم آن را به فرزندان توصيه كرده است.

٨- در حديثى ديگرى از امام موسى بن جعفر عليه السلام مى‌خوانيم: «وَ بَعْدَ عِلْمِ الْقُرآنِ ما يَكُونُ اشْرَفَ مِنْ عِلْمِ النُّجُومِ وِ هُوَ عِلْمُ الانْبياءِ وَالاوْصِياءِ وَ وَرَثَةِ الانْبياءِ الَّذينَ قالَ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ: وَ عَلاماتٍ وَ بالْنَجْم هُمْ يَهْتَدونَ‌»: «بعد از علم قرآن علمى شريف‌تر از علم نجوم و ستاره‌شناسى نيست و آن علم انبياء و اوصياء و وارثان آنهااست، همانها كه خداوند متعال در حقّ آنها فرموده:" خداوند علاماتى قرار داد و به وسيله ستارگان هدايت مى‌شوند"». [٢]

از مجموع آيات و روايات فوق و نيز روايات ديگرى كه شرح همه آنها به طول مى‌انجامد به خوبى استفاده مى‌شود كه چگونه اسلام يك نهضت علمى نيرومند را پايه گذارى كرد؟ و به همين دليل با گذشت دو سه قرن اين نهال برومند رشد و نمو كرد و شاخ و برگ آن سراسر جهان اسلام را زير پوشش خود قرار داد، و چنان به ثمر نشست كه در مدّت كوتاهى كتاب هاى فراوان در رشته‌هاى مختلف علمى اعم از معارف الهى، فلسفه، طب بهداشت، جغرافيا، فيزيك، شيمى و غير آنها تأليف و تصنيف شد؛ كه بخشى از آن به صورت ترجمه، و بخش ديگرى به صورت تحقيقات جديد دانمشندان اسلام، در رشته‌هاى مختلف علمى انتشار يافت.

دانشمندانى كه درباره تاريخ تمدن اسلام بحث كرده يا كتاب نوشته‌اند؛ از جمله‌

[١]. وسايل، جلد ١٥، صفحه ١٩٩، باب ٨٨، حديث ٧ ..

[٢]. بحار الانوار، جلد ٤٧، صفحه ١٤٦ و آيه ١١٦ سوره نحل ..