پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٣٢ - امر به معروف ونهى از منكردر روايات اسلامى

و از طريق تحكيم پايه‌هاى عقايد با مفاسد مبارزه مى‌شود، همچنين عبادات نيز مقدّمه‌اى براى آن ست.

٥- بر خلاف آنچه بعضى مى‌پندارند، امر به معروف و نهى از منكر يك وظيفه تعبّدى نيست بلكه يك فلسفه روشن عقلى دارد. (دقّت كنيد).

توضيح اينكه: با توجّه به پيوندهاى اجتماعى و اينكه هيچ كار خوب و بدى در جاعه انسانى به نقطه خاصّى محدود نمى‌شود، بلكه هر چه باشد به بخشهاى ديگر نيز سرايت مى‌كند، و يك كار بد مانند آتش است كه اگر مهار نشود پيوسته مناطق تازه‌اى را در كام خود فرو مى‌برد و خاكستر مى‌كند، مبارزه با فساد يك حقّ اجتماعى است.

بهترين تعبير براى اين مطلب همان است كه در حديث معروف نبوى آمده است: «يك انسان گناهكار در ميان جماعت مردم همانند فرد نا آگاهى است كه با گروهى سوار كشتى شده و به هنگامى كه شكتى در وسط دريا قرار مى‌گيرد، تبرى بداشته و به سوراخ كردن جايگاه خود مى‌پردازد، هر كس به او اعتراض مى‌كند مى‌گويد من در سهم خود تصرّف مى‌كنم و به شما مربوط نيست! به يقين اين يك حرف احمقانه است، اگر ديگرا او را از اين اين عمل خطرناك باز ندارند، طولى نمى‌كشد كه همگى غرق مى‌شوند». [١] از اينجا روشن مى‌شود كه امر به معروف و نهى از منكر دخالت در زندگى خصوصى ديگران نيست، بى شكر اسلام دخالت در زندگى خوصوى ديگران و تجسّس در اين امور را حرام مى‌شمرد و قرآن مجيد ناطق به آن است (سوره حجراتة. ولى محدوده امر به معروف و نهى از منكر ناهنجاريهاى آشكار اجتماعى است كه در سرنوشت جامعه دخالت دارد، و سرنوشتها در آنجا به هم گره خورده است و تخلّف و انحراف در هر يك از افراد در كلّ جامعه اثر مى‌گذارد.

بنابراين هيچ كس حق ندارد در اين گونه مسائل به كسانى كه امر به معروف و نهى از

[١]. تفسير ابوالفتوح رازى، جلد ٣، صفحه ١٤٢ ..