پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٧٨ - ٧- تأثير مساجد معروف و زيارتگاه ها

نوشته‌هاى صحيح و پرارزش باشد.»

تفسير و جمع بندى‌

در آيات قرآن مجيد، براى تأكيد بر مسائل مهم، گاه تكيه بر سوگند مى‌شود، اين سوگندها گاه به ذات پاك خداوند، و در بسيارى از موارد، به موجودات مهم جهان آفرينش تعلّق مى‌گيرد، مانند: سوگند به خورشيد و ماه و زمين و آسمان، و مانند آنها.

در نخسيتن آيه مورد بحث كه اوّلين آيه سوره‌ «قلم» است سوگند به قلم و تمام مسائلى را كه با قلم مى‌نويسند؛ ياد شده و مى‌فرمايد: «ن، به قلم سوگند و به آنچه با قلم مى‌نويسد»: ن وَالْقَلْمِ وَ ما يَسْطُرُون‌.

در حقيقت آنچه در اينجا به آن سوگند ياد شده است، ظاهراً موضوع كوچكى است: يك قطعه كوچك نى يا چيزى شبيه آن، و كمى مادّه رنگين و سپس سطورى كه بر صفحات ناچيزى رقم زده مى‌شود، امّا در واقع اين همان سرچمشه پيدايش تمام تمدن هاى انسانى و پيشرفت علوم و دانش ها و بيدارى انديشه‌ها و شكل گرفتن مذهب ها، و سرچشمه آموزش و پرورش و هدايت و آگاهى بشر است.

و از همين رو، دانشمندان دوران هاى زندگى بشر را به دو دوران زنده تقسيم مى‌كنند:

«دوران تاريخ» و «دوران قبل از تاريخ»، و مى‌گويند دوران تاريخ انسانها از زمانى شروع شد كه خط و نوشتن اختراع گرديد، و انسان قلم به دست گرفت و توانست ماجراى زندگى خود را بر صفحات بنويسد و پيش از آن را دوران قبل از تاريخ مى‌گويند.

فراموش نكنيم اين آيه در محيطى نازل شد كه از عقب مانده‌ترين محيط هاى جهان بود و در آنجا كسى به اهميّت قلم و نوشتن واقف نبود؛ تعداد كسانى كه مختصر سوادى براى خواندن و نوشتن داشتند، در تمام سرزمين مكّه كه بزرگترين مركز عبادى و سياسى و