با اينكه جنگ اوج خشنونت انسان هااست؛ و متأسّفانه گاه اين خشونت در برابر كسانى كه چيزى جز منطق زور را نمى‌فهمند ضرورت پيدا مى‌كند. در عين حال اسلام حتى در برنامه‌هاى جنگى خود مسائل انسانى را با اين مسأله خشن آميخته و رعايت اصول اخلاق را حتّى در برابر دشمنان سرسخت و لجوج و در ميدان جنگ لازم شمرده است.

هنگامى كه گروهى از سربازان اسلام عازم ميدان جنگ مى‌شدند پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله آنها را فرا مى‌خواند و اين دستورات را به آنها گوشزد مى‌نمود، مى‌فرمود:

«سِيرُوا بِسْمِ اللَّهِ وَ بِاللَّهَ وَ فى سَبيلِ اللَّهِ وَ عَى مِلَّةِ رَسُولِ اللَّه لاتَغُلُّوا، وَ لا تُمَثَّلُوا وَ لا تَغْدِروا وَ لا تَقْتَلُوا شَيْخاً فانِياً، وَلا صَبِيّاً وَ لا امْرَاةً وَ لا تَقْطَعُوا شَجَراً الّا انْ تَضْطَرُّوا الَيْها، وَ ايُّما رَجُلٍ مِنْ ادْنَى الْمُسْلِمينَ اوْ افْضَلِهِمْ نَظَرَ الى رَجُلٍ مِنَ الْمُشْرِكينَ فَهُوَ جارٍ حَتّى يَسْمَعَ كَلامَ اللَّهِ فَانْ تَبِعَكُمْ فَاخُوْكُمْ فِى الدَّيْنِ وَ انْ ابى‌ فَابْلِغُوهُ مَأْمَنَهُ وَاسْتَينُوا بِاللَّهِ عَلَيْهِ»:

«به نام خدا و به كمك پروردگار و براى خدا و در طريق آيين رسول اللَّه حركت كنيد، خيانت نكنيد، و اعضاى مجروحان و كشتگان ميدان جنگ را قطع ننماييد، پيمان شكنى نكنيد، پيرمردان از كار افتاده را به قتل نرسانيد، و همچنين كودكان و زنان را، هيچ درختى را قطع نكنيد مگر اينكه نياز به آن داشته باشيد؛ و هر گاه مسلمانى خواه كمترين آنها باشد يا برترين آنها، امان به مردى از مشركان بدهد، او در امان است تا كلام خدا را بشنود اگر از آيين شما پيروى كند برادر دينى شمااست و اگر نپذيرد او را به جايگاه امنش برسانيد و از خدا بخواهيد تا او مسلمان شود». [١] و در دستور ديگرى مى‌خوانيم:

«نَهَى رَسُولُ اللَّهِ انْ يُلْقَى السُّمُّ فى بِلادِ الْمُشْرِكينَ»: «رسول خدا صلى الله عليه و آله نهى كرد از اينكه سمّ در شهرهاى مشركان افكنده شود.» [٢] بنابراين به كار بردن گازهاى سمّى، داروهاى سمّى و هر نوع سلاح شيميايى ممنوع است.

باز در دستور ديگرى از همين قبيل از امام صادق عليه السلام مى‌خوانيم: «ما بَيَّتَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه و آله‌

[١]. فروع كافى، جلد ٥، صفحه ٢٧ و ٢٨، حديث ١ ..

[٢]. فروع كافى، جلد ٥، صفحه ٢٨، حديث ٢ ..