الَمْ تَرَ الَى الْمَلأِ مِنْ بَنى اسْرائيلَ مِنْ بَعْدِ مُوسى اذْ قالُوا لِنَبِىٍّ لَهُمُ ابْعَثْ لَنا مَلِكاً نُقاتِلْ فى سَبيلِ اللَّهِ قالَ هَل عَسَيْتُمْ انْ كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِتالُ الّا تُقاتِلُوا قالُوا وَمالَنا انْ لا نُقاتِلَ فى سَبيلِ اللَّهِ وَ قَدْ اخْرِجْنا مِنْ دِيارِنا وَ ابْنائِنا. [١]

اگر چه در اين آيه به يكى از ابعاد و آثار وجود زمامدار براى يك قوم و ملت اشاره شده، و آن مسأله مبارزه با دشمنان خارجى و پاك كردن شهرها از لوث وجود بيگانگان و آزادى اسيران است؛ ولى مسلّم است كه در ابعاد ديگر نيز اين معنى صادق مى‌باشد.

قرآن با اين تعبير نشان مى‌دهد كه بدون تشكيل حكومت با حاكميت قوى رسيدن به آزادى و ارامش اجتماعى ممكن نيست؛ ممكن است تصور شود كه درخواست بنى اسرائيل در اينجا تنها براى تعيين فرمانده لشگر بود، نه زمامدار؛ ولى بايد توجه داشت كه تعبير به‌ «ملك» به معنى زمامدار در تمام شئون است؛ هر چند برنامه بارز او در اين ماجرا پيكار با دشمنان خارجى بوده است.

در حقيقت پيامبر آن زمان (اشموئيل) نقش رهبرى را در آن جامعه به عهده داشت؛ و طالوت منتخب او نقش زمامدار و فرمانده لشكر.

٢- قرآن در ذيل همين ماجرا در چند آيه بعد، سخن از شكست لشكر جالوت در برابر بنى اسرائيل به ميان آورده، و مى‌گويد: فَهَزَمُوهُمْ بِاذْنِ اللَّهِ وَ قَتَلَ داوُدُ جالُوتَ وَ آتاهُ اللَّهُ الْمُلْكَ وَالْحِكْمُةَ وَعَلَّمَهُ مِمّا يَشاءُ وَلَوْلا دَفْعُ اللَّهِ النّاسَ بَعْضَهُمْ بَعْضٍ لَفَسَدَتِ الارْضُ وَلكِنَّ اللَّهَ ذُوفَضْلٍ عَلَى الْعالَمينَ:

«سپس به فرمان خدا، آنها دشمن را به هزيمت واداشتند، و داود» (جوان كم سن و سال و نيرومند شجاعى كه در لشكر طالوت بود) «جالوت» (زمامدار دشمن) را كشت؛ و خداوند حكومت و دانش به او بخشيد، و از آنچه مى‌خواست به او تعليم داد. و اگر خداوند، بعضى از مردم را به وسيله بعضى ديگر دفع نمى‌كرد زمين را فساد فرا مى‌گرفت، ولى خداوند نسبت به جهانيان لطف واحسان دارد». [٢]

[١]. سوره بقره (٢)، آيه ٢٤٦ ..

[٢]. سوره بقره (٢)، آيه ٢٥١ ..