پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٦٦ - ٥- آموزش هاى مستقيم و غير مستقيم

برنامه حكومت اسلامى دارد، و وظيفه حكومت اسلامى اهتمام فوق العاده به امر تعليم و تربيت است.

٥- آموزش هاى مستقيم و غير مستقيم‌

آنچه در بحثهاى گذشته آمد، بيشتر ناظر به تعليم و تربيت از طرق مستقيم بود، مانند تشكيل جلسات درس و مدرسه و مانند آنها، ولى در اسلام آموزش هاى غير مستقيم فراوانى است كه تأثير آن در پاره‌اى از جهات از آموزش هاى مستقيم وسيع تر و عميق تر است.

عبادات اسلامى مخصوصاً آنها كه به صورت گروهى و جمعى انجام مى‌شود مانند: نماز جماعت، نماز جمعه و حجّ از جمله امورى است، كه تأثير نيرومندى در آموزش جمعى مردم دارد.

نماز جماعت كه پنج وقت در شبانه روز انجام مى‌گيرد درس وحدت و به هم پيوستگى صفوف و مساوات و برادرى را به مسلمين مى‌آموزد؛ و قشرهاى مختلف اجتماعى را گاه بر اثر مسئوليّتهاى گوناگون در جامعه كاملًا از هم جدا هستند؛ و در تمام سال يك بار هم به طور عادى يكديگر را ملاقات نمى‌كنند در يك جا كنار هم جمع مى‌كند، و درس هم فكرى و همدلى را در مسائل اجتماعى به آن‌ها مى‌آموزد.

صفوف نماز جماعت، علاوه بر روحانيّت خاصّى كه بر آن حاكم است، و نور معنويّت و صفا با خود همراه دارد، وسيله‌اى براى آگاهى عمومى از مسائل سرنوشت ساز جامعه اسلامى است.

مسلمين در آغاز اسلام از طريق اين گردهمايى شبانه روزى توانستند آگاهى كافى و اتّحاد صفوف در برابر دشمنان بى شمارشان پيدا كنند، و طرح حكومت اسلامى را با سرعت‌