پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٢٤ - تفسير و جمع بندى آيات گام مهمى در طريق اجراى احكام

ايمان به مبدأ و معاد، و سپس امر به معروف و نهى از منكر، و در پايان پيشى گرفتن در انجام كارهاى نيك، اين نشان مى‌دهد كه بعد از ايمان به خدا و روز قيامت، امر به معروف و نهى از منكر بارزترين نشانه صالحان است و ريشه همه خيرات نيز در آن نهفته شده است.

در چهارمين آيه، نخستين ويژگى مؤمنان را امر به معروف و نهى از منكر شمرده؛ و حتّى بر پا داشتن نماز و اداى زكات و اطاعت خدا و پيامبر به دنبال آن آمده است! و اين نشان مى‌دهد كه اگر اين دو وظيفه بزرگ اجرا نشود، اساس عبادت و اطاعت و بندگى خدا به خطر مى‌افتد.

مى‌فرمايد: «مردان و زنان با ايمان (يار و ياور) يكديگرند؛ امر به معروف و نهى از منكر مى‌كنند، نماز را برپا مى‌دارند، و زكات را مى‌پردازند، و خدا و رسولش را اطاعت مى‌كنند، خداوند به زودى آنها را مشمول رحمت خود قرار مى‌دهد، خداوند توانانا و حكيم است» وَالْمُؤمِنُونَ وَالْمُؤمِناتُ بَعْضُهُمْ اوْلِياءُ بَعْضٍ يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ يَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَ يُقيمُونَ الصَّلاةَ وَ يُؤتُونَ الزَّكاةَ وَ يُطيعُونَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ اولئِكَ سَيَرْحَمُهُمُ اللَّهُ انَّ اللَّهَ عَزيز حَكيم‌ [١].

در تفسير جمله‌ «بَعْضُهُم اوْلِياءُ بَعْضٍ»، احتمالات متعدّدى داده شده؛ از جمله اينكه: آنها در ايمان به خدا و مبانى اسلام با يكديگر هماهنگ اند، و ديگر اينكه يكديگر را در امور دين و دنيا يارى مى‌دهند، و سوّم اينكه آنها با تعليم و تربيت ديگران را به سوى مدارج عالى كمال رهنمون مى‌كنند، روشن است كه اين تفسيرهاى سه گانه منافاتى با هم ندارد و مى‌تواند در مفهوم آيه جمع باشد، زيرا ولايت در آيه به صورت مطلق آمده و پيوند مؤمنان را با يكديگر در ابعاد مختلف شامل مى‌شود.

در پنجمين آيه بعد از ذكر تجارت پر سودى كه مؤمنان راستين در امر جهاد با خدا

[١]. سوره توبه، آيه ٧١ ..