پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٢٦ - تفسير و جمع بندى آيات گام مهمى در طريق اجراى احكام

نَهَوْا عَنِ الْمُنْكَرِ وَ لِلّهِ عاقِبَةُ الامُورِ: [١]

« (ياوران خدا) كسانى هستند كه هر گاه در زمين به آنها قدرت بخشيديم، نماز را بر پا مى‌دارند و زكات را ادا مى‌كنند؛ و امر به معروف و نهى از منكر مى‌نمايند و پايان همه كارها از آن خدااست.»

در واقع وعده يارى خداوند كه در آيه قبل آمده است‌ وَلَيَنْصُرَنَّ اللَّهُ مَنْ يَنْصُرُهُ‌ [٢] مربوط به اين گونه افراد است كه وقتى به قدرت مى‌رسند و حاكميّت در زمين پيدا مى‌كنند؛ نه تنها خودشان نماز مى‌خوانند؛ بلكه نماز همه جا برپا مى‌دارند و اقامه مى‌كنند، به علاوه حقوق مستمندان را به آنها مى‌رسانند؛ و سپس در سطح گسترده به امر به معروف و نهى از منكر مى‌پردازند.

اگر چه بعضى چنين پنداشته‌اند كه منظور از آيه فقط گروه مهاجران است، ولى پيدااست كه آيه شريفه مفهوم گسترده‌اى دارد و همگان را تا دامنه قيامت در بر مى‌گيرد.

اين نكته نيز قابل توجّه است كه قرآن مجيد معمولًا در مورد نماز خواندن، تعبير به اقامه مى‌كند كه به معنى برپاداشتن است جز در مورد منافقان كه تعبير به قيام شده نه اقامه: اذا قامُوا الَى الصَّلوةِ قامُوا كُسالى‌. [٣]

اين تعبير ممكن است اشاره به اين باشد كه مؤمنان حقيقى، نه تنها خود نماز مى‌خوانند بلكه تلاش مى‌كنند كه نماز در تمام جامعه برپا شود، بعضى نيز گفته‌اند اشاره به آن است كه نه تنها ظاهر نماز را به جا مى‌آورند بلكه سعى مى‌كنند محتوا و حقيقت نماز را با تمام شرايط صحّت و كمال، بر پا دارند (جمع ميان اين دو معنى نيز مشكلى ندارد).

[١]. سوره حج، آيه ٤١ ..

[٢]. سوره حج، آيه ٤٠ ..

[٣]. سوره نساء، ١٤٢ ..