دقّت فوق العاده در صرف اموال بيت المال به عنوان يك وديعه مهمّ الهى كه حسابرسى سختى در روز قيامت درباره آن خواهد شد از ويژگى‌هاى ديگر اين فرهنگ است. تا آنجا كه در داستان معروف امير مؤمنان على عليه السلام و برادرش عقيل خوانده‌ايم كه حتّى او حاضر نشد كمترين تبعيضى ميان برادرنيازمند خود و ديگر مسلمانان قائل شود و حتّى به وسيله‌ «حَديَده مُحْماة» (آهن تفتيده) كه نزديك دست برادر خود برد به او هشدار داد و وى را از عذاب الهى در قيامت بر حذر داشت، عذابى كه گيرنده و دهنده را (در موارد خلاف) در بر مى‌گيرد.

موارد فراوانى از دقّت پيشوايان بزرگ اسلام در اين زمينه ديده مى‌شود كه در تاريخ دنيا بى نظير است، از جمله دستور معروفى است كه على عليه السلام به كتّاب و نويسندگان حكومت اسلامى داد و فرمود:

«ادِقُّوا اقْلامَكُمْ وَ قارِبُوا بَيْنَ سُطُورِكُمْ وَ احْذِفُوا عَنّى فَضُولَكُمْ، واقْصُدُوا قَصْدَ الْمَعانى، وَ ايّاكُمْ وَ الاكْثارَ، فَانَّ امْوالَ الْمُسْلِمينَ لا تَحَمَّلَ الاضْرارَ»:

«نوك قلم ها را تيز كنيد- تا خطوط را باريك تر بنويسيد- و فاصله سطرها را كم كنيد و مطالب اضافى را حذف كنيد و سخنان اصلى را بنويسيد- و از لفّاظى و شاخ و برگ هاى بيهوده بپرهيزيد- و از پرگويى خوددارى كنيد چرا كه اموال مسلمانان تحمّل اين همه ضرر و زيان را ندارد»! [١] امام صادق عليه السلام اين مطلب را به صورت كلّى‌ترى بيان فرموده، مى‌گويد: «انَّ الْقَصْدَ امْر يُحِبُّهُ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ وَ انَّ السَّرَفَ يُبْغِضُهُ حَتّى طَرْحِكَ الثَّواةَ فَانَّها تَصْلَحُ لِشَيئٍ وَ حَتّى صَبِّكَ فَضلَ شَرابِكَ»: «ميانه روى و صرفه جويى كارى است كه خداوند بزرگ آن را دوست دارد، و اسراف كارى را مبغوض مى‌شمرد حتّى دور انداختن هسته خرما صحيح نيست، چرا كه به درد چيزى مى‌خورد، و حتّى دور ريختن باقيمانده آبى راكه خورده‌ايد اسراف است». [٢] اين نكته شايان توجّه است كه امروز ثابت شده هيچ چيز دور ريختنى نيست؛ يعنى: از

[١]. خصال جلد اوّل، باب الخمسه، حديث ٨٥، مرحوم علّامه مجلسى نيز در بحار الانور اين حديث را از خصال در جلد ٧٣ بحار، صفحه ٤٩ و جلد ١٠١، صفحه ٢٧٥ و در جلد ٤١، صفحه ١٠٥ نقل كرده است..

[٢]. بحار الانوار، جلد ٦٨، صفحه ٣٤، حديث ١٠..