پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٠٢ - روح جهاد دفاع است؛ نه تهاجم

و هرگز هيچ سدّى كار تهاجمى ندارد.

و همان گونه كه اگر در سدّها خلل و فرجى باشد؛ آسيب‌پذير و متلاشى خواهد شد، لذا اگر در صفوف مجاهدان اسلام نيز ناهماهنگى و اختلافى بروز كند محكوم به شكست خواهند شد، و خداوند صفوفى را دوست دارد كه يكپارچه باشند و كاملًا متحد و متّفق و هماهنگ عمل كنند.

در پنجمين آيه به پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله دستور مى‌دهد؛ كه مسلمانان را تشويق به پيكار با دشمن كنند، و اين بعد از آياتى است كه تشويق به آماده ساختن قوا براى ترساندن دشمن و جلوگيرى از جنگ مى‌كند؛ و همچنين آيه‌اى كه تشويق به صلح مى‌باشد.

در حقيقت جنگ به عنوان آخرين وسيله براى جلوگيرى از هجوم دشمنان تشريع شده است؛ نخست اعداد قوا و سپس دعوت به صلح از موضع قدرت نه از موضع ضعف و سرانجام فرمان پيكار صادر مى‌كند و مى‌فرمايد: «اى پيامبر! مؤمنان را به پيكار (با دشمنان خطر ناك) بر انگيز.» يا ايُّهَا النَّبىُّ حَرِّضِ الْمُؤمِنينَ عَلَى الْقِتالِ‌. [١]

سپس به يكى از مهمترين عوامل پيروزى يعنى استقامت و پايمردى اشاره كرده، و مى‌فرمايد: «هر گاه از شما بيست تن با استقامت باشند بر دويست تن غلبه مى‌كنند؛ و اگر صد نفر باشند، بر هزار نفر از كافران پيروز مى‌گردند؛ چرا كه آنها گروهى هستند كه نمى‌فهمند.» انْ يَكُنْ مِنْكُمْ عِشْرُونَ صابِرونَ يَغْلِبُوا مِأَتَيْنِ وَ انْ يَكُنْ مِنْكُمْ مِأَة يَغْلِبُوا الْفاً مِنَ الَّذينَ كَفَرُوا بِانَّهُمْ قَوْم لا يَفْقَهُونَ‌. [٢]

نادانى و جهل آنها از يك سو سبب شده كه راه منطق و خرد را نپويند؛ و جز با زبان زور نتوان با آنها سخن گفت، و از سوى ديگر سبب ضعف و ناتوانى آنها در ميدان جنگ است؛ چرا كه هدف و انگيزه قابل ملاحظه‌اى در پيكارهاى خود ندارند، به همين دليل يك نفر از

[١]. سوره انفال، آيه ٦٥ ..

[٢]. سوره انفال، آيه ٦٥ ..