پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٥٢ - صفات قاضى

صفات قاضى‌

در منابع اسلامى، شرايط سنگينى براى قاضى ذكر شده است شرايطى كه شايد در هيچ مكتب و مذهبى ديده نمى‌شود؛ هرچند در تعداد اين شرايط در ميان علماى اسلام و فقهاى شيعه و اهل سنّت گفتگو است.

از آنجا كه اين كتاب يك كتاب فقه استدلالى نيست تنها به آنچه در ميان همه فقهاى ما، اجماع و اتّفاق برآن است؛ اشاره مى‌كنيم و سپس اشاره گذرايى به شرايطى كه مورد بحث و گفتگو است و گروهى طرفدار شرطيت آن هستند و گروه ديگرى آن را از كمالات قاضى مى‌شمرند نه شرايط لازم، خواهيم داشت.

امّا آنچه در ميان فقهاى ما مورد اتّفاق است و به تعبير فقيه ماهر، صاحب جواهر رضوان اللَّه تعالى عليه‌ «لاخِلافَ اجِدُه فى شَىْ‌ءٍ مِنْها»: «هيچ اختلافى در هيچ يك از اين شروط نمى‌بينم» و مرحوم شهيد ثانى آنها را مورد اتّفاق مى‌شمرد هفت شرط است:

١- بلوغ، بنابراين قضاوت و داورى كودك نابالغ هر چند علم و آگاهى و تقوا را در حدّ بالا داشته باشد مقبول نيست؛ چرا كه افراد غير بالغ هيچ گونه مسئوليّت الهى ندارند؛ و از محدوده قوانين و دستورات شرعى خارج اند به همين دليل هرگز نمى‌توان بر قضاوت آنها اعتماد كرد.

٢- كمال عقل، بنابراين نه مجنون و نه افرادى كه ناقص العقل و داراى عدم تعادل روحى هستند نمى‌توانند بر مسند قضا بنشينند و دليل آن هم ناگفته پيدااست.

٣- اسلام و ايمان، بنابراين كسى كه از زمره مسلمين بيرون است و به مبانى مكتب اهل‌