فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢١٦ - داد و ستد خردسالان درنگاه محقق اردبيلى محمد رحمانى
اين دسته از روايات از غير باب جنايات و كفارههاى حرامهاى احرام منصرف هستند. (٥٤)
پس اين دسته از روايات دلالتى بر شرط بودن بلوغ درستيازيهاى خردسال ندارد.
دسته دومدسته دوم رواياتى هستند كه دلالت دارند بر برداشتن قلم ازخردسال تا هنگامى كه محتلم نشده است.
چگونگى دلالت اين دسته از روايات به اين است كه از خردسال قلم برداشته شده است و كارهاى او بىحكم است.
پس داد و ستدهاى نابالغان صحيح نيست: ١. «ابن ظبيان ... فقال على عليه السلام: اما علمت ان القلم يرفع عن ثلاثة؛ عن الصبى حتى يحتلم. (٥٥)
على(ع) مىفرمايد: قلم از سه گروه برداشته شده است، از جمله از كودك تا هنگامى كه محتلم نشده است.
٢. روايت ابى البخترى كه پيش از اين گذشت. (٥٦)
٣. عمارالساباطى عن ابى عبداللّه عليه السلام قال: سالته عنالغلام متى تجب عليه الصلاة؟ قال: اذا اتى عليه ثلاث عشر سنة فان احتلم قبل ذلك فقد وجب عليه الصلاة و جرى عليهالقلم و الجارية مثل ذلك. (٥٧)
امام صادق(ع) در پاسخ از اين سؤال كه پسر بچه در چه زمانى نماز بر او واجب مىگردد، فرمود:
هنگامى كه سيزده سالش تمام گردد و چنانچه قبل از اين محتلم گردد، نماز بر او
(٥٤)المكاسب و البيع، محقق نائينى، ج١، ص ٤٠١.
(٥٥)وسائل الشيعه، ج١، ص ٣٢، ابواب مقدمات عبادات، باب ٤، ح١١.
(٥٦)همان مدرك، ج١٩، ص٦٦، ابواب قصاص نفس، باب ٣٦، ح٢.
(٥٧)همان مدرك، ج١، ص ٣٢، ابواب مقدمات العبادات، باب ٤، ح١١.