فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٠٠ - باروريهاى مصنوعى و حكم فقهى آن آيت اللّه محمد يزدى
نه، بىنياز از توضيح مىنمايد كهنطفه از دو عنصر تشكيل مىيابد: يكى جزئى از منى مرداست كه نام اسپرم را بر آن نهادهاند و ديگرى جزئى از زن كه بدان «اوول» گويند. اسپرم به فراوانى در منى وجود دارد وهمه اسپرمها براى رسيدن به جايگاهى آرام و استوار، يعنىهمان كه از پهلوى زن بيرون مىآيد، بر يكديگر پيشى مىگيرند. با ورود «اسپرم» به «اوول»، نطفه شكل مىگيرد ودر شرايط ويژهاى از نظر حرارت، آمادگى و تغذيه، به تدريجكامل مىشود و صورت علقه و مضغه به خود مىگيرد و سپس صورتهاى بعدى، تا به شكل انسانى كامل در مىآيد.
از آن جا كه عناصر زنده موجود در منى، يعنى همان اسپرم،به سرعتخراب نمىشود و بيش از چهل و هشت تا هفتاد و دو ساعت مىماند، مىتوان آن را از راه آميزش مشروع و عزل،يا به كمك دستگاههاى پزشكى و بدون نياز به استمنا به دست آورد، همان گونه كه «اوول» زن را هم مىتوان به كمكهمين دستگاهها بيرون آورد. از اين روى، در اين باب نيازىبدان نداريم كه براى بازشناختحلال از حرام سخن به درازا بكشانيم.
پس از تهيه اين دو ماده، گاه سخن در خود تركيبى استكه بيرون از رحم با نزديك كردن يا روى هم ريختن اين دودر شرايط مناسب و همانند با شرايط درون رحم، شكل مىگيرد و به كمك اين شرايط مساعد، فعل و انفعال ميان«اسپرم» و «اوول» صورت مىپذيرد و اين دو با هم تركيبمىشوند و هسته آغازين زندگى انسان را به وجود مىآورند، گاه نيز سخن در تلقيح اسپرم در اوولى است كه در رحمپديد آمده و البته خود اين تلقيح، ممكن است در رحمصورت گيرد و در نتيجه نطفه در همان درون رحم، تشكيل شود و همان جا سير كامل شدن خود را در پيش گيرد وممكن است بيرون رحم باشد و نطفه در بيرون تشكيل شود.
آنچه از دستگاههاى پزشكى ساخته و برآمده است، همين كار يا حفظ همين مركب و شرايط لازم براى ادامه حيات آن، تنها در چند روز اندك و پس از آن كاشتن نطفه به