فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٧٤ - پارهاى از آراى ويژؤ محقق اردبيلى و سنجيدن آنها با ديدگاههاى ديگر فقيهان محمّدعلى برزنونى

سيد ابن زهره،تنها پيوند به اميرالمؤمنين(ع)و جعفر و عقيل و عباس را ياد كرده است. (١١٩)

سلار بن عبدالعزيز،پيوند از سوى پدر را شرط دانسته است. (١٢٠)

محقق حلى، كسانى را كه از سوى مادر به عبدالمطلب مى‌پيوندند، شايسته دريافت خمس نمى‌داند. (١٢١)

همو در جاى ديگر،پيوند از سوى پدر را معتبر مى‌داند. (١٢٢)

علامه حلّى،در اين خصوص،قيد هاشمى بودن آورده است. (١٢٣)

همو، در جاى ديگر،قيد مؤمن بودن را نيز مى‌افزايد. (١٢٤)

شهيد اول، پيوند از سوى پدر را به هاشم،شايسته دريافت خمس مى‌داند. (١٢٥)

شهيد ثانى نيز همين ديدگاه را برگزيده و دليل آن را به كار بردن اهل لغت ياد كرده است. (١٢٦)

صاحب جواهر،قول محقق حلى را در آشكارتر بودن پيوند به عبدالمطلب از سوى جانب پدر آورده و عامه اصحاب را بر آن مى‌داند. آن‌گاه، سيد مرتضى ابن حمزه و محدث بحرانى را از جمله پذيرندگان قول مخالف برمى‌شمرد و به نقل از شيخ يوسف بحرانى، بزرگان ديگرى را از جمله: شيخ مفيد، قطب راوندى، فضل بن شاذان،ابن ابى عقيل،ابو صلاح حلبى، سيد ابن زهره و ابن جنيد را از پذيرندگان قول مخالف،نام مى‌برد.

صاحب جواهر مى‌نويسد:

محدث بحرانى، در حدائق آورده است از محقق اردبيلى، گرايش به ديدگاه نقل

---

(١١٩)غنيه، چاپ شده در: جوامع الفقهيه،ص ٥٠٧.
(١٢٠)مراسم، چاپ شده در جوامع الفقهيه،ص ٥٨١.
(١٢١)مختصر النافع، ص٦٣.
(١٢٢)شرايع الاسلام،ج ١، ص١٣٥.
(١٢٣)تبصرة المتعلمين، ص١٦٢.
(١٢٤)مجمع الفائدة و البرهان، ج٤،ص ٣٢٦، متن ارشاد.
(١٢٥)لمعة الدمشقيه،ص ٤٥.
(١٢٦)روضة البهيه،ج٢، ص ٨٠ ـ ٨١.