ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٥١ - معاد جسمانى است

بتوانيم طناب زمان را كه ذهن ما دانه‌هاى حوادث را بوسيلهء آن بهم پيوسته و يك امر ممتد بوجود آورده است ، از آن دانه‌ها بيرون بكشيم ، همهء دانه‌هاى حوادث در يك مجموعه كه اجزاى آن يكى در كنار ديگرى است ، قرار خواهند گرفت ، آن حقيقتى كه دانه‌هاى حوادث در آن در يك مجموعه مى تواند قرار بگيرد ، دهر ناميده مى شود كه حكيم بزرگ مرحوم مير محمد باقر داماد قدس اللَّه اسراره آنرا در مباحث حدوث دهرى مشروحا طرح و اثبات نموده است .
اين بيت كه منسوب به ابن سينا است ، ناظر بهمين معنى است كه استمرار زمان كه اجزاى جسم را معدوم نمى سازد ، هيئت و شكل ( صورت ) را هم معدوم نمى كند - < شعر > هر هيئت و هر نقش كه شد محو كنون در مخزن روزگار ماند مخزون چون وضع فلك باذن او برگردد از مخزن غيبش آورد حق بيرون < / شعر > اگر براى بعضى اشخاص پذيرش مطالب فوق دشوار باشد ، مى توان با اصلى كه حكيم و دانشمند بزرگ خواجه نصير طوسى بيان نموده است :
حكم المتماثلين واحد .
( حكم دو مثل يكى است . ) [١] يعنى بوجود آمدن جهانى با همين روابط و اشكال و صور ممكن بوده است ، زيرا اگر ممكن نبود بوجود نمى آمد ( بهترين دليل بر امكان يك شيء وقوع و تحقق آن است ) بنا بر اين ، تحقق جهانى مثل همين جهان ممكن است ، زيرا اصل اينست كه حكم دو مثل يكى است . سپس براى اثبات امكان تماثل به آيه شريفهء قرآنى

[١] تجريد الاعتقاد - خواجه نصير طوسى ، مبحث معاد .