ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٩٦ - احدى الحسنيين ( يا حيات با كرامت انسانى و يا شهادت در راه سعادت و فضيلت انسانى - الهى ) و پاسخ به مساوى قلمداد كردن شهادت و خود كشى

جمال مباركشان روشن فرمودند ، و بافته‌هاى موى سر مباركشان شبيه به بافته‌هاى موى سر رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله و سلم بود ، و در اين حال همهء مردم ايستاده بودند ، بعضى از آنان فرياد مى زد ، بعضى ديگر مى گريست ، گروهى لباس خود را پاره ميكرد و دسته اى در خاك مى غلطيد ، بعضى تنگ استر را مى بوسيد و بعضى ديگر به چتر يا سايبان محمل گردن كشيده بود ، تا اين كه روز به نصف رسيد و اشكها مانند نهرها جارى گشت و صداها خاموش شد و رهبران و قضات فرياد زدند : اى مردم ، بشنويد و بپذيريد و رسول خدا را با اذيت كردن عترتش اذيت ننمائيد و ساكت شويد ، در آن موقع حضرت رضا عليه السلام حديث كلمهء اخلاص را فرمودند . قلمدانهايى كه آن روز براى نوشتن آن حديث شمرده شد ، غير از دواتهائى كه آورده بودند ، بيست و چهار هزار قلمدان بوده است ، و كسانى كه تقاضاى املا كرده بودند ، ابو زرعهء رازى و محمد بن اسلم طوسى بودند . حضرت حديث را بدينگونه فرمودند :
حدّثنى أبى موسى بن جعفر الكاظم ، قال حدّثنى أبي جعفر بن محمّد الصّادق ، قال حدّثنى أبى محمّد بن على الباقر ، قال حدّثنى أبى على بن الحسين زين العابدين ، قال حدّثنى أبى الحسين بن علىّ شهيد أرض كربلا ، قال حدّثنى أبى أمير المؤمنين علىّ بن أبي طالب شهيد أرض الكوفة ، قال حدّثنى أخى و ابن عمّى محمّد رسول اللَّه صلى اللَّه عليه و آله و سلَّم ، قال حدّثنى جبرئيل عليه السّلام ، قال سمعت ربّ العزّة سبحانه و تعالى يقول كلمة لا إله إلَّا اللَّه حصنى و من دخل حصنى أمن من عذابى . صدق الله سبحانه و صدق جبرئيل و صدق الأئمّة عليهم السّلام . » [١] استاد ابو القاسم قشيرى گفته است : حديث فوق با همين سند به بعضى از امراى

[١] . مسند الامام ابى الحسن على بن موسى الرضا عليه السلام ج ١ - ص ٥٨ و ٥٩ تأليف آقا شيخ عزيز اللَّه عطاردى .