ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٩٨ - احدى الحسنيين ( يا حيات با كرامت انسانى و يا شهادت در راه سعادت و فضيلت انسانى - الهى ) و پاسخ به مساوى قلمداد كردن شهادت و خود كشى

داده شده است .
( من نديدم چيزى را مگر اين كه خدا را پيش از آن [ و بعد از آن و با او ] ديدم ) - قابل تطبيق مى باشد .
< شعر > رسد آدمى به جائى كه بجز خدا نبيند بنگر كه تا چه حد است مكان آدميت < / شعر > سعدى اين دريافت والاى وحدانيت خدا با عظمتترين دريافتى است كه پس از درك شكوه و جلال ملكوتى عالم هستى به انسان جوياى كمال دست مى دهد و اين دريافت والا نيز به نوبت خود قابل رشد و كمال نامحدود است تا اين كه به مرحلهء نهائى يقين برسد . حقيقت اينست كه حتى كيفيت اين مرحله براى كسانى كه از كلمهء اخلاص واقعا برخوردار نيستند ، قابل درك نيست . در حقيقت آغاز فعاليت فطرت اصيل انسانى كه خداوند به انسانها عنايت فرموده است ، از كلمهء اخلاص شروع و به ثمر رسيدن آن فطرت نيز با دريافت والا و يقين اعلا به همان كلمه تحقق مى يابد .
( اينست معناى كلام امير المؤمنين عليه السلام كه كلمهء اخلاص فطرت است براى تكميل اين مبحث مراجعه فرماييد به مجلد دوم از ص ٢٤٩ تا ص ٢٥٨ و مجلد نهم ص ٥٤ و ٥٥ . ٨ - و إقام الصّلوة فإنّها الملَّة ( و بر پا داشتن نماز است كه اصل دين است . ) تأكيدى كه در دين مقدس اسلام در بارهء نماز شده است ، به قدرى شديد است كه گوئى با اين كه يكى از فروع دين بشمار مى رود ، از اصول اوليهء دين است . در قرآن مجيد در بيش از ٦٠ مورد اهميت نماز و دستورات اكيد و لوازم اعراض از آن تذكر داده