فرهنگ معارف اسلامى - سجادی، جعفر - الصفحة ٧٠٧ - ح
(از كفايه ج ٢ ص ١٧٦)
حَديثِ رَفع
- اين اصطلاح اهل اصول است و آن حديث معروف است كه در آن نه امر مرفوع و بر طرف شده است از مردم يعنى احكام آنها كه
«رفع عن امتى تسع (يا تسعة اشياء) الخطاء و النسيان و ما استكرهوا عليه و ما لا يعلمون و ما لا يطيقون و ما اضطر و اليه و الحسد و الطيره و التفكر»
است و مراد از تفكر تفكر در وسوسه خلق ميباشد.
حَديثِ مُرسَل
- حديثى را مرسل گويند كه راوى وسائط را حذف كند و مستقيما به معصوم اسناد دهد.
(از معالم ص ٢١٢)
حَذف
- (اصطلاح ادبى) و آن باشد كه در كلام يا عبارت چيزى را بواسطه وجود قرينه حذف كنند چنانكه در باب تحذير مفعول به حذف شود و گاه جمله را ساقط نمايند.
(مطول ص ٢٤٦- هنجار گفتار ص ٣٣) در عروض اطلاق شود بر اسقاط سبب خفيف و در بديع اطلاق شود بر برخى از محسنات خطيه رجوع شود به (كشاف ج ١ ص ٣٤١) در ابدع آرد- حذف آنست كه در نثر يا نظم حرفى يا حروفى چند را ترك كنند مثل آنكه تمام حروف نقطه دار يا حروف بىنقطه را ترك نمايند يا حروف الف را متروك دارند چنانكه در خطبه حريريست- «الحمد لله الممدوح الاسماء المحمود الآلاء الواسع العطاء مالك الامم و مصور الرحم و اهل السماح و الكرم» ...
غمزه خونريز تو ريخت گرم خون چه غم
زنده كند ديگرم لعل سخنگوى تو
ديده همه دل كنم تو سوى من ننگرى
دل همه ديده كنم من نگرم سوى تو