فرهنگ معارف اسلامى - سجادی، جعفر - الصفحة ٨١٣ - خ

آورد درباره اخلاق هم چنين بود سپس راجع باخلاقيات واقعى و آنچه بايد باشد كه حد اعتدال است شرح مبسوطى داده است.

(رجوع شود به التنبيه جزء مجموعه رسائل فارابى ص ٩).

خَلقِ جَنَّت‌

- (اصطلاح كلامى) و يكى از مباحث مهمى است كه متكلمان مورد توجه قرار داده‌اند.

بر اين مبنى كه آيا بهشت در كجا واقع است در زمين يا در آسمان و يا در جاى ديگر و همين طور جهنم.

(رجوع شود به ملل و نحل ابن حزم ج ٤ ص ٨١- ٨٣)

خُلقِ عَظيم‌

- (اصطلاح عرفانى) خلق عظيم عبارت از اعراض از كونين و اقبال على الله است بكلى.

مأخوذ از آيه قرآن است كه فرمود وَ إِنَّكَ لَعَلى‌ خُلُقٍ عَظِيمٍ‌. لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ فِي أَحْسَنِ تَقْوِيمٍ‌.

وَ لَوْ كُنْتَ فَظًّا غَلِيظَ الْقَلْبِ لَانْفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ‌.

خُلقيّات‌

- (اصطلاح اخلاقى) رجوع بخلق شود.

خَلوَت‌

- (اصطلاح عرفانى) خلوت نزد صوفيه عبارت از عزلت است.

شاه نعمت الله گويد: خلوت عبارت از مجموعه‌ايست از چند گونه مخالفت نفس و رياضات از تقليل طعام و قلت منام و صوم ايام و قلت كلام و ترك مخالطت انام و مداومت ذكر ملك علام و نفس خواطر.

و در جاى ديگر گويد: خلوت محادثه سر است با حق بنحوى كه غير نيابد مجال و اين حقيقت و معنى خلوتست اما صورت خلوت انقطاعست از غير (از سير و سلوك ص ١٥- رساله خلوت .. ص ٩٧- اصطلاحات شاه ص ٦٧).

شاه نعمت الله گويد: