فرهنگ معارف اسلامى - سجادی، جعفر - الصفحة ٦٩٢ - ح
محروم خواهند بود.
وراث ذيل حاجب از ارث ندارند:
پدر- مادر- پسر- دختر- زوج- زوجه.
- حجب از بعض فرض كه آن را حجب نقصانى گويند دو قسم است:
حجب ولد و حجب اخوه.
اما ولد هر چه قدر هم پائين رود خواه از جنس ذكور باشد يا اناث مانع ابوين است نسبت بما زاد از دو سدس مگر اينكه ولد يك دختر و يا بيشتر باشد كه اگر يك دختر باشد با ابوين يك سدس باقى ميماند كه بين آنها اخماسا تقسيم مىشود.
و اگر يك دختر باشد با احد ابوين يك ثلث باقى ميماند كه بين آنها ارباعا تقسيم خواهد شد.
و اگر بيش از يك دختر با احد ابوين باشد باز هم يك سدس باقى ميماند كه بين آنها اخماسا تقسيم ميشود.
ولد هر چه قدر هم در مرتبه پائين باشد مانع است از اينكه زوج و زوجه نصيب اعلاى خود را (نصف و ربع) ببرند.
بنا بر اين با وجود ولد، زوج و زوجه مستحق نصيب ادنى كه عبارت از ربع و ثمن باشد خواهند بود.
ولد هر چه قدر هم در مرتبه پائين باشد مانع است از اينكه زوج و زوجه نصيب اعلاى خود را (نصف و ربع) ببرند.
بنا بر اين با وجود ولد، زوج و زوجه مستحق نصيب ادنى كه عبارت از ربع و ثمن باشد خواهند بود.
(كليات حقوقى ٣٨٦، ٣٩١)
حُجُبِ ظُلمانى
- (اصطلاح عرفانى) حجب بضم حاء و جيم مراد از حجب ظلمانى نفوس و طبايع زمانيه است كه مشوب با اعدام و ظلماتاند و بالاخره اجسام فلكيه و عنصريه و مثاليه است.
(از ش ص ٣٨٠- اسفار ج ٣ ص ٤٦ و رجوع به مجموعه دوم مصنفات ص ١٣٤، ١٥٠ شود)
حَجر
- (اصطلاح فقهى) بفتح حاء و سكون جيم در لغت منع است و در اصطلاح منع از تصرف در اموال است نسبت به محجور و اسباب حجر سه است ١ صغر ٢ عبوديت و بردگى ٣ جنون و بنا بر اين كودك نمىتواند در اموال خود تصرف كند مگر باجازه ولى خود و برده باجازه مولاى خود و مجنون مطلقا از تصرف در اموال محرومست و اگر جنون او ادوارى باشد در حال جنون نتواند تصرف كند و اسباب ديگرى كه در فقه آمده است مانند فلس (افلاس) سفه و مرض متصل بمرگ رجوع شود بهر يك از اين كلمات و رجوع شود به (شرح لمعه ج ١ ص ٣١٨- دستور ج ٣ ص ٩- الفقه على مذاهب ...
قسم معاملات ص ٣٤٧- قواعد ص ٦) «و اسبابه ستة هى الصغر و الجنون و الرق و الفلس و السفه و المرض المتصل بالموت و يمتد حجر الصغير حتى يبلغ و يرشد بان يصلح ... ماله و ان كان فاسقا و يثبت الرشد بشهادة النساء فى النساء و شهادة الرجال مطلقا و لا يصح اقرار السفيه بمال و لا تصرفه فى المال و يصح فيما لا يتضمن اخراج المال و لا يسلم عوض الخلع ... و يمتد حجر المجنون حتى يفيق و الولاية فى ماله للاب و الجد فيشتركان فى الولايه ثم الوصى ثم الحاكم و الولاية فى مال السفيه الذى لم يسبق رشده كذلك فان سبق فللحاكم و