». فهم اين مردان در اسرار كتاب و سنت بجائى رسيده است كه و هم ارباب ظواهر زهره ندارد كه گرد آن حرم محترم گردد، ايشان را در هر حرفى مقامى است و از هر كلمه پيغامى، از هر آيتى ولايتى و از هر صورتى سوزى و سورى، و عيد در راه ايشان وعد است و وعد در حق ايشان نقد است، هر چه بجز حق، نزد ايشان باطل است (از عده ج ٦ ص ٢٩٣).

عِلمِ باللّه‌

- (اصطلاح عرفانى) عبارت از علم معرفت است كه همه اولياء او را بدو دانسته‌اند و تا تعريف و تعرف وى نبود ايشان وى را ندانستند.

عِلمِ بَديهى‌

- (اصطلاح منطقى) رجوع به تصور و تصديق و بديهيات و اوليات و (دستور ج ٢ ص ٣٤١) شود.

عِلمِ بُرهان‌

- (اصطلاح منطقى) مراد علم منطق است كه علم ميزان هم ميگويند (از شفا ج ١ ص ٣).

عِلمِ بَسيط

- (اصطلاح فلسفى) در زير عنوان كلمه جهل مركب و بسيط بيان شد كه همان طور كه جهل بر دو قسم است مركب و بسيط علم نيز بر دو قسم است بسيط و مركب علم بسيط علم با عدم شعور و علم بعلم است چنانكه علم فطرى موجودات بمبدأ و موجود خود از اين قبيل است‌ «وَ لكِنْ لا تَفْقَهُونَ تَسْبِيحَهُمْ» و بالجمله علم مركب عبارت از ادراك و شعور بادراك است يعنى علم با علم بمدرك در مقابل علم بسيط كه عبارت از ادراك شى‌ء است با غفلت از آن ادراك و با غفلت بآنكه مدرك چيست اطلاق علم بسيط و بسيط ازلى بر علم حق تعالى نيز شده است و لكن آن اطلاق باين معنى است كه علم او عين ذات او است و ذات او ازلى و ابدى است و معلوم او ذات او است و ذات او بسيط است و مركب از جنس و فصل نيست پس علم او باعتبار معلوم هم مركب نيست و ديگر باين معنى است كه وى محل ارتسام صور مختلف نيست و گاه علم بسيط بعلم مجردات بذات خود گويند «ان العلم كالجهل قد يكون بسيطا و هو عبارة عن ادراك شى‌ء مع الذهول عن ذالك الادراك و عن التصديق بان المدرك ما ذا و قد يكون مركبا و هو عبارة عن ادراك الشي‌ء مع- الشعور بهذا الادراك و بان المدرك هو ذلك الشي‌ء» «از اسفار ج ١ ص ٢٦ و رجوع به شفا ج ١ ص ٣٥٩ شود.)

عِلمِ بَسيطِ ازلى‌

- (اصطلاح فلسفى)