جمله باشد بخلاف بدل ٤- تابع جمله نتواند باشد بخلاف بدل ٥- عطف بيان فعلى كه تابع فعلى ديگر باشد نتواند شود بخلاف بدل ٦- عطف بيان نتواند بتكرار لفظ اول باشد بر خلاف بدل و فروق ديگر و بالجمله عطف بيان تابعى است غير از صفت كه متبوع خود را توضيح ميدهد و آن مشهورترين دو اسم شى‌ء ميباشد مانند «قام ابو حفص عمرو» و گاه با بدل در لفظ اشتباه شود.

(از هدايه ص ١٩٤ سيوطى ١٦٨ ص ١٧٤- مغنى ص ٢٣٥ كشاف ص ١٠٠٧ مختصر المعانى ص ٣٧).

عَطَش‌

- (اصطلاح عرفانى) يعنى تشنگى و عطشان يعنى تشنه و در اصطلاح كنايت از غلبه ولع بآرزوى خود و لقاء محبوب است و آن را سه درجت است.

١- عطش مريد بسوى شاهدى كه او را سيراب كند.

٢- عطش سالك براى قطع صفتى از صفات نفس كه او را از توجه بخدا محجوب كرده است و عطش او به روزى كه در آن روز سيراب شود بواسطه نيل بمطلوب و محبوب.

٣- عطش سالك بآنچه در محب است و محب عطشانست بآنچه بالاتر از آنست و در حقيقت عطش او بكشف حجاب و جلوه از محبوب است.

(شرح منازل ص ١٥٩).

و گفته‌اند «من عطش الى حالة اتم ممن دهش بها و من دهش بها اتم ممن عطش اليها و هذا شأن قبض الحق بالفناء و بسطه بالبقاء» (طبقات ص ٤٩٩).

عَطيَّه‌

- (اصطلاح فقهى) و عطيه باعتبار جنس چهار نوع است ١- صدقه و آن عقدى است كه نياز بايجاب و قبول و قبض دارد باذن موجب و از عقود لازمه است ٢- هبه كه محتاج بايجاب و قبول و قبض است باذن واهب و در آن قصد قربت شرط نيست و بعد از اقباض در هبه رجوع جايز است البته قبل از تصرف ٣- سكنى و توابع آن كه عمرى باشد و در سكنى نيز ايجاب و قبول و قبض الزامى است و اگر مادام العمر باشد عمرى است و اگر مالك در يك مدت معينى اجازه سكونت دهد سكنى و يا رقبى است ٤- تحبيس و حكم آن حكم سكنى است در اعتبار قبض و تقيد بمدت و جز آن (از شرح لمعه ج ١ ص ٢٣٠).

رجوع به عمرى، سكنى، رقبى شود.

هى باعتبار الجنس اربعة الاول الصدقة و هى عقد يفتقر الى ايجاب و قبول و قبض باذن الموجب و من شرطها القربة فلا يجوز الرجوع فيها بعد القبض لتمام الملك و مفروضها محرم على بنى هاشم من غير هم الا مع قصور خمسهم و تجوز الصدقة على الذمى لا الحربى و صدقة السر افضل الا ان يتهم بالترك. الثانى الهبة و تسمى نحلة و عطية و يفتقر الى الايجاب و القبول و القبض باذن الواهب ...

و لا يشترط فى الابراء القبول. كذا لا يشترط فى الهبة القربة.

(از شرح لمعه ج ١ ص ٣٣٢).

عِفَّت‌

- (اصطلاح اخلاقى) عفت يكى از كيفيات نفسانيه است و از اقسام خلقيات ميباشد «هى الخلق الذى يصدر