- (اصطلاح عرفانى) آنچه تعبير ميشود بدان از ظواهر احوال مردم در كارهاى خوب و بد و آنچه جارى ميشود بر آنها در دنيا و آخرت و آنچه عبور كند بر آنها از ظواهر احوال مردم در خير و شر و آنچه جارى است بر مردم از ضر و نفع در دنيا و عقبى و بر ثواب و عقاب كه بمردم رسد از ظواهر احوال و عقاب كه در دار جزا و بر بواطن و خفيات كارها تا ظاهر گردد بر آنها عواقب امور، عبرت گويند.

(اصطلاحات شاه نعمت الله ص ٥٣) ابو عبد الله سجزى گويد «العبرة ان تجعل كل حاضر غائبا و الفكرة ان تجعل كل غائب حاضرا» (طبقات ص ٢٥٥).

مأخوذ از قرآن مجيد است كه فرمود إِنَّ فِي ذلِكَ لَعِبْرَةً لِأُولِي الْأَبْصارِ.

عبرت‌آباد

- منظور دنيا است.

عُبوديَّت‌

- (اصطلاح عرفانى) عبوديت يعنى بندگى كردن و در اصطلاح عبوديت خروج از اختيار است از جهت موافقت امر و اراده حق تعالى و نهايت عبوديت حريت است.

محمد ترمذى گويد «من جهل اوصاف العبودية فهو بنعوت الربانية اجهل».

ثقفى گويد «كمال العبودية هو العجز و القصور عن تدارك معرفة علل الأشياء بالكلية» (طبقات ص ٢١٩، ٥٣٦).

شيخ گفت: «العبودية شيئان» يكى حسن افتقار الى الله كه منشأ آن باطن احوال است و ديگر حسن قدرت برسول خدا و انجام اوامر او را آن طور كه فرمايد كه در اين نوع عبوديت حظ نفس نباشد (اسرار التوحيد- كشاف ص ٩٣٨ شرح كلمات بابا ص ١٧١) و گفته‌اند «العبودية الرجوع فى كل شى‌ء الى الله على حد الاضطرار» (طبقات ص ٣٦٩).

عبَور

- لا (اصطلاح نجومى) نام ديگرى از شعراى يمانى است و سال كبيسه يهوديان را عبور بكسر عين و فتح باء و تشديد آن گويند.

يهوديان تفاوت ميان سالهاى قمرى و شمسى را كه در هر سال تقريبا يازده روز است جمع كرده و از آن يك ماه درست ميكنند و آن سال را عبور گويند يعنى آبستن كه يك ماه زائيده است و چون يهوديان در يثرب همسايه اعراب بودند عربان خواستند كه حج آنها هم در ذى حجه باشد ازين جهت كبيسه يهوديان را بياموختند و گروهى از مردم امى بدون دقت محاسبه كردند و رسومى بر آن مترتب كردند تا آن گاه كه اسلام ظهور كرد و بسيارى ازين رسوم را منسوخ گردانيد يعنى در سال نهم هجرى كه سال حجة الوداع است.

(رجوع شود به التفهيم ص ١٢٦)

عِتاب‌

- (اصطلاح اصولى و عرفانى) عبارت از خطاب است با پرخاش و درشتى‌